یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٤١ - معاد - یادداشت عالم پس از مرگ

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٧، ص: ١٤١

فیدمغه فاذا هو زاهق و لکم الویل مما تصفون.

صفحه ٢٨١:

الآیات علی بیان بدیع لاثبات المعاد و قد تعرّض فیها لنفی جمیع الاحتمالات المنافیة للمعاد و کما ستعرف.

قوله تعالی: و ما خلقنا السماء و الارض و ما بینهما لاعبین. لو اردنا ان نتخذ لهواً لاتخذناه من لدنا ان کنا فاعلین الآیتان توجهان نزول العذاب علی القری الظالمة التی ذکر اللَّه سبحانه قصمها و هما بعینهما- علی ما یعطیه السیاق السابق- حجة برهانیة علی ثبوت المعاد ثم فی ضوئه النبوة و هی الفرض الاصیل من سرد الکلام فی السورة.

فمحصل ما تقدم ان هناک معاداً سیحاسب فیه اعمال الناس فمن الواجب ان یمیزوا بین الخیر و الشر و صالح الاعمال و طالحها بهدایة الهیة و هی الدعوة الحقة المعتمدة علی النبوة و لولا ذلک لکانت الخلقة عبثاً و کان اللَّه سبحانه لاعباً لاهیاً بها تعالی عن ذلک.

حقیة النبوة لحقیة المعاد (لا العکس) انظر ص ١٣٤:

فمقام الآیتین- کما تری- مقام الاحتجاج علی حقیة المعاد لتثبت بها حقیة دعوة النبوة، لان دعوة النبوة- علی هذا- من مقتضیات المعاد من غیر عکس.

اللعب و اللهو:

و حجة الآیتین- کما تری- تعتمد علی معنی اللعب و اللهو. و اللعب هو الفعل المنتظم الذی له غایة خیالیة غیر واقعیة کملاعب الصبیان التی لا اثر لها الّا مفاهیم خیالیة من تقدم و تأخر و ربح و خسارة و نفع و ضرر کلها بحسب الفرض و التوهم، و اذکان اللعب بما تنجذب النفس الیه یصرفها عن الاعمال الواقعیة فهو من مصادیق اللهو هذا.

فلوکان خلق العالم المشهود لا لغایة یتوجه الیها و یقصد لاجلها و کان اللَّه سبحانه لایزال یوجد و یعدم و یحیی و یمیت و یعمر و