یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤١٤ - یادداشت وحدت اسلامی و حسن تفاهم

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٧، ص: ٤١٤

در حال حاضر استعمار دو کار اساسی کرده است برای اینکه این احساس زنده نشود: یکی تجزیه و قطعه قطعه کردن فرهنگ و تمدن اسلامی از راه تقویت ناسیونالیسم و نژادپرستی و قومیتها، آنچنان که میبینیم سخن از فرهنگ عرب و ایران و ترک و هند و غیره است و حال آنکه آنچه در طول هزار و سیصد سال وجود داشته یک فرهنگ بیشتر نیست و آن فرهنگ اسلامی است. دیگر استخوان لای زخمهایی است که اغلب در مرز کشورهای اسلامی گذاشتهاند از قبیل شطالعرب و جزیره تبت و پشتونستان و غیره. سومی هم وجود دارد وآن استخدام عامل برای تألیف و نشر کتب در ایجاد اختلاف، مثل الخطوط العریضه و کتاب سید روضاتی.

ب. اسلام، هم بهطور کلی خواستار وحدت مسلمین است و هم اینکه یکی از منظورهای حج وحدت اسلامی است. اما قسمت اول به حکم آیات: و اعتصموا بحبل اللَّه ... و لاتکونوا کالذین تفرقوا ... و لاتنازعوا فتفشلوا ... یا ایها الذین امنوا اصبروا و صابروا و رابطوا ...

اما قسمت دوم به حکم اینکه امیر فرمود: و جعله للاسلام علماً حج پرچمی است که همه مسلمانان را میخواهد در زیر سایه خود یکجا جمع کند. ایضاً مولی فرمود: والحج تقویة (یا تقربة) للدین فلسفه حج تقویت دین است از راه اینکه مسلمانان چهرههای یکدیگر را میبینند و تشویق میشوند، تعلیمات دین را در آنجا فرا میگیرند، و از راه اینکه پیوند آنها با یکدیگر محکمتر میشود.

ج. اقدامات حسن تفاهم را در دو قسمت باید انجام داد: اول در این ناحیه که اقداماتی بشود که سوء تفاهماتی که دیگران درباره ما ایرانیان و شیعه پیدا کردهاند از بین بروند. این از این طریق نمیشود که مثلًا ما به این ترتیب عمل کنیم که ایهاالناس! تنها تابع پیغمبر، ما هستیم زیرا پیغمبر خلیفه معین کرده است و ما تابع واقعی پیغمبر و خلیفه منصوب او هستیم. این گونه کارها چون مستلزم تحقیر و تخطئه طرف است، هر اندازه مستدل باشد تجربه نشان داده که اثر نمیبخشد.