یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤١ - مادر و مادری

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٧، ص: ٤١

١. اهمیت مسائل مالی در جهان به تعبیر نهج البلاغه «قارعه» ای است در آینده.

٢. امروز این فکر در دنیا پیدا شده که دو رژیم مالی بیشتر وجود ندارد: سرمایه داری و سوسیالیسم؛ یا باید به این اردو پیوست و یا به آن اردو، یا باید تابع این مکتب بود یا آن مکتب. این، به اصطلاح خود آقایان یک طرز تفکر ارسطویی است، دَوَران بین دو شقّی است که شقّ ثالث دارد. هر دستهای معایب دسته دیگر را دلیل درستی مسلک خود میداند و حال آنکه به اصطلاح «ضدین مهما ثالث» است.

٣. رابطه بحث سوسیالیسم و سرمایه داری با مذهب و اخلاق و معنویات. با همه مذاهب مرتبط است از نظر ارتباط با حقوق و عدالت و ظلم. مصداق عدالت و ظلم باید محقق شود تا بشود مردم را به آن سوی دعوت کرد. با اسلام بالخصوص از جهت خاص ارتباط دارد، زیرا اسلام بالخصوص قوانین مالی خاصی دارد.

٤. برخورد اسلام در اول از جنبه مالی. آیا اسلام طرفدار سرمایه داران بود یا طرفدار کارگران و زحمتکشان؟ آیا اسلام از کدام دسته حمایت کرد و با کدام دسته مبارزه؟ و همچنین قهراً کدام دسته از اسلام حمایت کردند و کدام دسته با اسلام مبارزه کردند؟ قدر مسلّم این است که در آن وقت جامعه منقسم به ظالم و مظلوم و استثمارگر و استثمارشده شده بود، در مکه رباخواران و سرمایه دارانی بودند.

مشخّص اصلی سرمایه داری رباخواری است.

٥. در دوران خلفا مسائل مالی چه جایی پیدا کرد؟ اولین تبعیض در زمان عمر صورت گرفت، در زمان عثمان بالا گرفت و مورد اعتراض و انتقاد ابوذر و عمار قرار گرفت.

٦. تاریخچه انتقاد و اعتراض و زندگی ابوذر. ابوذر را اخیراً «الاشتراکی الزاهد» لقب دادهاند و کتابها برایش نوشتهاند.

٧. خلافت علی و فلسفه قبول آن، مبارزه داخلی با خطرناک ترین جریانها یعنی کظّة ظالم و سغب مظلوم بود. علی عطف