یادداشتهای استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٩١ - نهج البلاغه - موعظه و تذکر
یادداشتهای استاد مطهری، ج ٧، ص: ٣٩١
موعظهای کم شده است [١]. منابر مرحوم شیخ جعفر شوشتری و منابر مرحوم حاج شیخ عباس قمی در عصر ما و عصر نزدیک به ما، منابر موعظهای بوده است. مرحوم آقا سید مهدی قوام منابرش موعظهای بود [٢]. غالباً پای منبر این آدم، حالی دست میداد.
همچنین مرحوم حاج میرزا علی آقا شیرازی، مرحوم حاج شیخ محمدحسن نجف آبادی.
غفلت غیر از جهل است. ممکن است ما جاهل نباشیم اما غافل باشیم. نهج البلاغه در قسمتهای موعظه و تذکر- که خیلی زیاد است- هزار سال است که عامل مؤثر در زندگانی مسلمانان بوده است؛ یگانه متن زنده موعظهای است که هنوز هم قدرت فوق العاده خود را حفظ کرده است. من خودم مکرر دیده یا شنیدهام افرادی را که با خواندن یا شنیدن مواعظ نهج البلاغه اشکشان مثل باران جاری بوده است و دیدم در مجلسی در قم که شخصی خطبه ٢٨ را [میخواند:] اما بعد، فان الدنیا قد ادبرت و آذنت بوداع و ان الاخرة قد اقبلت و اشرفت باطلاع، الا و ان الیوم المضمار و غداً السباق و السبقة الجنة و الغایة النار. أفلا تائب من خطیئته قبل منیته؟ ألا عامل لنفسه قبل یوم بؤسه؟ ألا و انکم فی ایام امل من ورائه اجل، فمن عمل فی ایام امله قبل حضور اجله فقد نفعه عمله و لم یضرره اجله، و من قصر فی ایام امله قبل حضور اجله فقد خسر عمله و ضره اجله. ألا فاعملوا فی الرغبة کما تعملون فی الرهبة. ألا و انی لم أر کالجنة نام طالبها و لا کالنار نام هاربها ...
امیرالمؤمنین از نظر تأثیر کلمات، بی نظیر است. بهترین مثالش قضیه همام بن شریح است که در آخر سخن «فصعق همام صعقة
[١] همچنان که امروز شعر موعظهای نداریم، زیرا چنین روحی موجود نیست.[٢] داستان مردی که ما را به ماشین خود سوار کرد و خود را احیاشده مرحوم قوام میدانست.