یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٨٦ - معاویه و تحریک او در جنگ جمل

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٧، ص: ١٨٦

اینکه قهراً سروکار انسان با شخص یا اشخاصی باشد، مثل معاشرت ارباب با رعیت و رعیت با ارباب یا رئیس با مرئوس و بالعکس، بالاخره معاشرتهایی که اجبار زندگی ایجاب میکند. بسیار ناگوار است که سروکار انسان با کسانی باشد که از دیدار و معاشرت آنها رنج میبرد به واسطه تکبر و تفرعن یا جهالت و حماقت و یا فسق و فجور و بیدیانتی آنها. معاشرت اجباری همان است که از آن به سروکار تعبیر میشود.

هرچند برخی از معاشرتها از نظری اجباری است اما میتوان گفت از نظر دیگر همه معاشرتها اختیاری است. اگر انسان در زندگی نقشه داشته باشد و عقل را به کار ببرد، یعنی بتواند لوازم و ملزومات و منتهی الیه راهها را بسنجد، دنباله هر عملی و آثار قهری آن را تشخیص بدهد، میتواند کاری بکند که سروکارش همیشه با اشخاصی باشد که از معاشرت آنها سود ببرد و از معاشرت کسانی که اخلاق او را فاسد میکنند و روح او را میکاهند برکنار بماند.

معاشرت و مجالست

وسائل، جلد ٢، صفحه ٢٠٥:

عن ابن عباس قال: قیل یا رسول اللَّه! ای الجلساء خیر؟ قال:

تذکر اللَّه برؤیته (کذا) و یزید فی علمکم منطقه و یرغبکم فی الخیر عمله.

معاویه و تحریک او در جنگ جمل

رجوع شود به ابن ابی الحدید، شرح خطبه ١٠، جلد ١، صفحه