یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٧٥ - معاد - شخصیت، بقا، عینیت

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٧، ص: ١٧٥

نویسنده به هیچ یک از سؤالات فوق پاسخ صریح نداده است.

همین قدر میگوید (ص ٢٤٤):

از آیات قرآن با بصیرت تاریک و اطلاعات ضعیفی که داریم میشود جسته و گریخته اشاراتی در جواب سؤالهای فوق دریافت نمود و دورنماهای شبح مانندی از آن حادثه عظیم مشاهده کرد.

آن اشارات این است:

قیامت ورای عالم جسمانی نیست:

١. قیامت در ورای عالم جسمانی نیست، پرده دیگری از پردههای تبدیل و تحول طبیعت است ... معاد جسمانی است، منتها شاید اشکال عیناً به همین هیکل و ترتیب حاضر نباشند ... دوران جدیدی است که پس از درهم ریختن و بهم پیچیدن دوران قدیم شروع میشود.

قیامت، صبح تازهای پس از شب تاریکی:

٢. قیامت در خاتمه دوران طبیعی فعلی پس از هموار شدن زمینها، خشک شدن دریاها، خاموش شدن ستارگان و غیره میباشد، به طوری که دنباله آن یا باید خاموشی ابدی باشد و یا مانند سایر خواب و بیداریهای روزگار (یعنی خواب کل عالم طبیعت) [١] در پس تاریکی شب، صبح تازهای طالع گردد.

قیامت، یک حادثه انقلابی:

٣. حادثه قیامت یک حادثه ناگهانی انقلابی عظیم میباشد که با لرزش و غرش عالمگیر همراه خواهد بود ... آن روز روز فصل و جدا شدن ذرات است و هم روز جمع و ترکیب مجدد آنها.

نفخه صور و دمیدن ناگهانی و فوران انرژی:

٤. حلول این حادثه که منجر به تشکیل «محیط مساعد» و دنیای جدید میگردد، در قرآن تعبیر به «نفخه صور» و دمیدن ناگهانی چیزی شبیه به فوران انرژی تازه مانند کاتالیزر یا