یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٠١ - معاد - برهان حکمت و عنایت، مسئله هستی در میان نیستیها

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٧، ص: ١٠١

ج. شهود عین اعمال، تجسم اعمال د. ملائکه ناظر، رقیب و عتید مسائلی که خوب است طرح شود:

١. چگونگی زندگی جاوید، مراحل برزخ و قیامت، ماهیت مرگ ٢. رابطه ویژه زندگی دنیوی و زندگی اخروی، رابطه عمل و تلاش دنیا با سعادت اخروی ٣. وجوه مشترک و وجوه متفاوت دو زندگی ٤. ادله قرآن در باب معاد از:

الف. عدل الهی ب. بحق بودن جهان نه به باطل بودن، و دیگر نظام موت و حیات ج. روح و نفس انسان که توفّی میشود و بعلاوه عبث بودن خصوص خلقت انسان، و مخصوصاً مجهز بودن انسان به عواطفی که فوق دنیاست

معاد - برهان حکمت و عنایت، مسئله هستی در میان نیستیها

رجوع شود برای بحث حکمت به اسفار جلد ٣، صفحه ٨٣ و المیزان جلد ٨، صفحه ٤٤ و صفحه ٥٠- ٥٢ و جلد ١٤، صفحه ٢٩٦ و ٢٩٨ حاشیه ما بر آنجا.

مسئله معاد از توابع نوعی خداشناسی و نوعی جهان شناسی است، خود موضوع مستقلی نیست. قرآن نیز معاد را به این دو مسئله مربوط میکند. گاهی میگوید: ام نجعل الذین امنوا و عملوا الصالحات کالمفسدین فی الارضام نجعل المتقین کالفجار. و یا میگوید: ... و لتجزی کل نفس بما کسبت و هم لایظلمون (جاثیه) که معاد را به عدل الهی مربوط میکند ولی البته به بیانی که ما در ورقههای یادداشت عالم پس از مرگ، صفحه ١٣٥ گفتیم و در صفحه ١٤٠ از علامه طباطبایی