نقد نظريه بسط تجربه نبوي - ربانی گلپایگانی، علی - الصفحة ١١١ - تقش عقل و وحي در تشريع
را حلال و ربا را حرام كرده است . [١]
سنّت هايي نيز در جامعه ي عرب عصر رسالت رواج داشت كه شريعت اسلام آنها را به رسميت شناخت . بسياري از آنها از آيين حنيفيه و در حقيقت شريعت هاي الهي پيشين بود :
١ . نكاح با مادر ، دختر ، عمه ، خاله ، همسر پدر و دو خواهر در يك زمان را حرام مي دانستند .
٢ . به سه طلاق جداگانه قايل بودند .
٣ . به حج و عمره معتقد بودند ، لباس احرام مي پوشيدند ، طواف هاي هفتگانه و سعي بين صفا و مروه داشتند ، حجر الاسود را مسح مي كردند و تلبيه مي گفتند : ولي برخي از آنها در تلبيه ي خود به خدا شرك مي ورزيدند و مي گفتند :
« الا شريك هو لك ، تملكه و ما ملك »
٤ . به ماه هاي حرام اعتقاد داشتند و جنگ در آنها را حرام مي دانستند ، ولي گاهي جنگ در آن را جايز مي شمردند و به جاي آن در ماهي ديگر جنگ را حرام مي كردند ؛ يعني ماه هاي حرام را پس و پيش مي بردند . آنان اين كار را در مورد حج نيز انجام مي دادند و به جاي ماه ذي الحجه ، در ماه ديگري عمل حج را به جا مي آوردند . قرآن كريم اين عمل آنان را تخطئه كرده ، مي فرمايد :
( إِنَّمَا النَّسِيءُ زِيادَةُ فِي الكُفرِ يُضَلُّ بِهِ الَّذينَ كَفَرُوا يُحِلُّونَه عاماً وَ يُحَرِّمُونَه عاماً لِيُواطِؤُا عِدّةَ ما حَرَّمَ اللهُ فَيُحِلُّوا ما حَرَّمَ اللهُ زُيِّنَ لَهُم سُوءُ أعمالِهِم وَ اللهُ لا يَهدِي القَومَ الكافِرِينَ ) ؛ [٢] نسيء ( جابه جا كردن ماه هاي حرام ) افزايشي در كفر است كه كافران با آن گمراه مي شوند . يك سال آن را حلال و سال ديگر آن را حرام مي كنند ، تا به مقدار ماه هايي بشود كه خداوند تحريم كرده ، و به اين ترتيب ، آنچه را خدا حرام كرده حلال بشمرند ؛ اعمال زشتشان برايشان زيبا جلوه داده شده و خداوند جمعيّت كفار را هدايت نمي كند .
[١] رك : مجمع البيان ، ج ١- ٢ ، ص ٣٨٩ .
[٢] سوره ي توبه ( ٩ ) ، آيه ي ٣٧ .