نقد نظريه بسط تجربه نبوي - ربانی گلپایگانی، علی - الصفحة ٨٠ - علم پيشين الهي در احاديث اهل بيت عليهم السّلام

( وَ عِندَهُ مَفاتِحُ الغَيبِ لا يَعلَمُها إلاّ هُوَ وَ يَعلَمُ ما فِي البَرِّ وَ البَحْرِ وَ ما تَسقُطُ مِن وَرَقَهٍ إلاّ يَعْلَمُها وَ لا حَبّةٍ في ظُلُماتِ الأرضِ وَ لا رَطبٍ وَ لا يابِسٍ إلاّ في كِتابٍ مُبِينٍ ) . [١]

اين آيه ، به روشني بيانگر اين مطلب است كه همه ي حوادث اين عالم در كتابي آشكار در پيشگاه الهي ثبت و ضبط گرديده و حوادث اين جهان با آن كتاب هماهنگ است .

٢ . در آيه اي ديگر درباره ي علم پيشين خداوند به آنچه در زمين يا در زندگي انسان ها رخ مي دهد فرموده است :

( ما أَصابَ مِنْ مُصِيبَةٍ فِي الأرضِ وَ لا فِي أَنفُسِكُمْ إلاّ فِي كِتابٍ مِن قَبلِ أَنْ نَبْرَأَها . . . ) ؛ [٢] هيچ مصيبتي در زمين و در وجود شما روي نمي دهد مگر آن كه قبل از آن كه آنها را بيافرينيم در لوح محفوظ ثبت است .

اين آيه دلالت روشني بر علم پيشين الهي به حوادث اين جهان دارد .

٣ . در آيه اي ديگر يادآور شده است كه هيچ پديده اي در جهان رخ نمي دهد مگر اين كه سرچشمه و منشأ آن نزد خداوند است و پروردگار آنها را بر اساس نظام خاصّي پديد مي آورد :

( وَ إِنْ مِنْ شَيءٍ إِلاّ عِنْدَنا خَزائِنُهُ وَ ما نُنَزِّلُهُ إِلاّ بِقَدَرٍ مَعْلُومٍ ) [٣] .

علم پيشين الهي در احاديث اهل بيت عليهم السّلام

علم پيشين و ذاتي خداوند به موجودات در احاديث ائمه ي معصوم عليهم السّلام به صورت مبسوط مطرح شده است كه در اين جا نمونه هايي را يادآور مي شويم :

١ . منصور بن حازم از امام صادق عليه السّلام پرسيد : آيا آنچه قبلاً موجود شده و آنچه تا روز قيامت پديد خواهد آمد ، در علم خداوند بوده است ؟ امام عليه السّلام فرمود :