اصول فقه شيعه - فاضل لنكرانى، محمد - الصفحة ٥٤٥ - آيا دو ركن ثبوت حقيقت شرعيّه، تحقّق دارند؟

مطرح شده است. در نتيجه بايد گفت: اين الفاظ، داراى يك معناى عبادى روشن بوده كه بدون مطرح شدن مسأله وضع، معناى آنها براى مردم روشن بوده است. سؤال: آيا معناى جمله معروف «صلّوا كما رأيتموني اصلّي» [١]- كه حضرت پيامبر صلى الله عليه و آله در مدينه فرموده- اين است كه صلاة- بما هي عبادة مخصوصة- براى مردم ناشناخته بوده است؟ و آنان از «صلّوا»، عبادت مخصوص را استفاده نمى‌كردند؟ جواب: اين عبارت، مؤيّد حرف ماست كه گفتيم: مردم، صلاة را به‌عنوان عبادت مخصوص مى‌شناختند ولى كيفيت آن و اجزاء و شرايطش را در اسلام نمى‌دانستند. و ما گفتيم: اين تغاير كيفيت، لطمه‌اى به ماهيت صلاة نمى‌زند. جمله «صلّوا كما رأيتموني اصلّى» مى‌خواهد عملًا آنان را به‌سوى كيفيت صلاة ارشاد نمايد، و نمى‌خواسته بگويد: «صلاة، در شريعت اسلام به‌عنوان يك عبادت است». اين معنا از قبل براى مردم روشن بوده است. مثل اينكه شما به يك انسان عامى كه كلمه نماز به گوشش خورده و مى‌داند كه نماز يك عبادت است ولى كيفيت آن را نمى‌داند بگوييد:

«اين‌گونه كه من نماز مى‌خوانم، نماز بخوان». يا كسى نماز مى‌خواند ولى جاى ركوع و سجود را نمى‌داند به او مى‌گويد: «اين‌گونه كه من نماز مى‌خوانم، نماز بخوان». در اين موارد، هدف، بيان كيفيت نماز است و اين كه «نماز به چه معناست؟» مطرح نيست. از آنچه در نكته‌هاى سه‌گانه گفتيم، براى ما اطمينان حاصل مى‌شود كه در اسلام مسأله‌اى به نام وضع اين الفاظ براى اين معانى وجود نداشته است و آنچه به‌عنوان حقيقت شرعيه مطرح است نمى‌تواند مورد تأييد ما قرار گيرد. خواه وضع را به اين‌

[١]- بحارالأنوار، ج ٨٥، ص ٢٧٩