چهره منافقان در قرآن با استفاده از تفسير پر ارزش نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٦ - چهره نفاق در سوره انفال

اين حقيقت آگاهى ندارند كه«هركس بر خدا توكّل كند و پس از بسيج تمام نيروهايش خود را به او بسپارد، خداوند او را يارى خواهد كرد، چه اينكه خداوند قادرى است كه هيچ كس در مقابل او ياراى مقاومت ندارد، و حكيمى است كه ممكن نيست دوستان و مجاهدان راهش را تنها بگذارد(مَنْ يَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ فَإِنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ)!»

در اينكه منظور از «منافقان» و«الَّذِينَ فِى قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ» چه كسانى بودهاند، مفسّرانگفتگوى بسيار كردهاند، ولى بعيد نيست كه هر دو عبارت اشاره به گروه منافقان مدينه باشد؛ زيرا قرآن مجيد در باره منافقان كه شرح حال آنها در آغاز سوره بقره آمده است، مى گويد: «فِى قُلُوبِهِمْ مَّرَضٌ فَزَادَهُمُ اللَّهُ مَرَضاً[١]؛ در دلهاى آنان بيمارى است و خدا نيز بر بيمارى آنها مى افزايد.»

و اين گروه، يا منافقانى هستند كه در مدينه به صفوف مسلمانان پيوسته بودند و اظهار اسلام و ايمان مى كردند، امّا در باطن با آنها نبودند؛ و يا آنها كه در مكّه ظاهراً ايمان آورده بودند، ولى از هجرت به مدينه سرباز زدند و در ميدان بدر به صفوف مشركان پيوسته، و به هنگامى كه كمى نفرات مسلمانان را در برابر لشگر ديدند، در تعجّب فرو رفتند و گفتند اين جمعيّت مسلمانان فريب دين و آيين خود را خوردند و به اين ميدان گام گذاردند؛ و در هر حال خداوند از نيّت باطنى آنها خبر مى دهد و اشتباه آنان و همفكرانشان را روشن مى سازد.

[١]. سوره بقره، آيه ١٠.