چهره منافقان در قرآن با استفاده از تفسير پر ارزش نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٩ - سوء استفاده از حوادث گوناگون
قُتِلْتُمْ فِى سَبِيلِ اللَّهِ أَوْ مُتُّمْ لَمَغْفِرَةٌ مِّنَ اللَّهِ وَرَحْمَةٌ خَيْرٌ مِّمَّا يَجْمَعُونَ).
اصولًا نبايد اين دو را با هم مقايسه كرد ولى در برابر افكار پستى كه چند روز زندگى و ثروت اندوزى را بر افتخار جهاد و شهادت مقدّم مى داشتند راهى جز اين نبود كه بگويد: آنچه را شما از طريق شهادت يا مردن در راه خدا به دست مى آوريد بهتر است از آنچه كافران از راه زندگى نكبتبار و آميخته با شهوات و دنياپرستى خويش جمعآورى مى كنند.
٣
از همه گذشته، مرگ به معناى فنا و نابودى نيست كه اين قدر از آن وحشت داريد، بلكه دريچهاى است به سوى زندگانى ديگرى در سطحى بسيار وسيعتر و آميخته با ابديّت(وَلَئِنْ مُّتُّمْ أَوْ قُتِلْتُمْ لَإِلَى اللَّهِ تُحْشَرُونَ؛ اگر بميريد و يا كشته شويد به سوى خدا باز مى گرديد).
قابل توجّه اينكه در آيات فوق مردن در مسافرت در رديف شهادت در راه خدا ذكر شده است زيرا منظور از آن، مسافرتهايى بوده كه در راه خدا و براى خدا انجام مى دادند، مانند سفر به سوى ميدان جنگ و يا سفرهاى تبليغى و مانند آن و چون مسافرت در آن زمان آميخته با مشكلات و خطرات و بيماريهاى فراوان بوده، لذا مرگ و مير در آن گاهى كمتر از مرگ و مير در ميدان جنگ نبود.
و امّا اينكه بعضى از مفسّران احتمال دادهاند كه منظور از مسافرت در اينجا مسافرتهاى تجارى است، بسيار از معناى آيه دور است، زيرا كافران هرگز از چنين چيزى تأسّف نمى خوردند، بلكه اين خود راه جمعآورى اموال بود؛ بعلاوه، اين موضوع تأثيرى در تضعيف روحيّه مسلمانان بعد از جنگ احد نداشت و نيز عدم هماهنگى مسلمانان با كفّار در اين مورد حسرتى براى آنها ايجاد نمى كرد. بنابراين، ظاهراً منظور، مردن در اثناى سفر به سوى ميدان جهاد و يا ساير برنامههاى اسلامى بوده است.