چهره منافقان در قرآن با استفاده از تفسير پر ارزش نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٨ - سوء استفاده از حوادث گوناگون

آنها را وادار به اصلاح وضع خود و بر طرف ساختن نقاط ضعف بنمايد و به همين جهت قرآن فوق العاده روى آن تكيه كرده، و در آيات بسيارى از آن استفاده تربيتى مى كند. از سوى ديگر، اين حادثه زمينه را براى سمپاشى دشمنان و منافقان آماده ساخت و به همين دليل، آيات زيادى براى خنثى كردن اين سمپاشىهانازل گرديد كه آيات فوق از آنهاست.

اين آيه به منظور درهم كوبيدن فعّاليّتهاى تخريبى منافقان و هشدار به مسلمانان:

نخست، خطاب به افراد با ايمان مى فرمايد: «شما همانند كافران نباشيد كه هنگامى كه برادارنشان به مسافرتى مى روند و يا در صف مجاهدان قرار مى گيرند و كشته مى شوند مى گويند:

افسوس اگر نزد ما بودند نمى مردند و كشته نمى شدند!» گرچه آنها اين سخنان را در لباس دلسوزى ايراد مى كنند امّا نظرى جز مسموم ساختن روحيّه شما ندارند و نبايد شما تحت تأثير اين سخنان مسموم قرار گيريد و چنين جمله هايى بر زبان آريد.

اگر شما مؤمنان تحت تأثير سخنان گمراه كننده آنان قرار گيريد و همان حرفها را تكرار كنيد طبعاً روحيّه شما ضعيف گشته و از رفتن به ميدان جهاد و سفر در راه خدا خوددارى خواهيد كرد و آنها به هدف خود نائل مى شوند، ولى شما اين كار را نكنيد و با روحيّه قوى به ميدان جهاد برويد تا اين حسرت بر دل منافقان براى هميشه بماند.

سپس، قرآن به سمپاشى آنها سه پاسخ منطقى مى دهد:

١

مرگ و حيات در هر حال به دست خداست و مسافرت و يا حضور در ميدان جنگ نمى تواند مسير قطعى آن را تغيير دهد و خدا از همه اعمال بندگان باخبر است(وَاللَّهُ يُحْيىِ وَيُمِيتُ وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ). ٢

تازه اگر هم در راه خدا بميريد و يا كشته شويد (و به گمان منافقان مرگى زودرس دامن شما را بگيرد، چيزى از دست ندادهايد، زيرا) آمرزش و رحمت پروردگار از تمام اعمالى كه آنها با ادامه حيات براى خود جمع آورى مى كنند بالاتر است(وَلَئِنْ