ضمانت اجراى اخروى و تقواى الهى در سامان بخشيدن به نظام تشريع الهى كافى است؟ اگر همه افراد جامعه در سطح عالى با تقوا باشند، كفايت مى‌كند اما اين با واقعيت و عينيت بسيار فاصله دارد.

نقد مقدمه ٢.اگر چه اين مقدمه با نتيجه گيرى منتقد بيگانه است، ولى تذكر اين نكته ضرورى است كه انزال بلايا بر افراد گنهكار از سنت‌هاى مستمر الهى است كه آيات و روايات متعدد بر آن دلالت دارد؛ مانند آيه ذيل: (١٠١)

{وَ ما أَصابَكُمْ مِنْ مُصيبَةٍ فَبِما كَسَبَتْ أَيْديكُمْ وَ يَعْفُوا عَنْ كَثيرٍ } ؛

هر مصيبتى به شما رسد به سبب گناهانى است كه انجام داده‌ايد، و خداوند بسيارى را نيز عفو مى‌كند!». (١٠٢)

و روايت ذيل: عن أبي جعفر- عليه السّلام- قال: «مَا مِنْ نَكْبَةٍ تُصِيبُ الْعَبْدَ إِلَّا بِذَنْبٍ وَ مَا يَعْفُو اللَّهُ عَنْهُ أَكْثَر». (١٠٣)

نقد مقدمه ٣. عدم كيفر كافر بر معاصى، به دليل معصيت نبودن عمل او نيست؛ بلكه به دليل معاهد يا مستأمن بودن اوست. توضيح آن كه كافر سه نوع است: كافر معاهد(ذمى)، مستأمن و حربى. حكم كافر حربى قتل است و مستأمن و معاهد به دليل مصلحت و عهدى كه امت اسلامى لحاظ مى‌كند، مورد مماشات و مدارا قرار مى‌گيرند و مجازات نمى‌شوند. از طرف ديگر، يكى از مهم‌ترين دغدغه‌ها و اهداف مجازات ـ خصوصاً در بخش تعزيرات ـ تأديب ، هدايت و حفظ مصلحت شخص گناهكار است كه در مورد كافر، چنين اهتمامى وجود (١٠٤) ندارد. در

(١٠١) مراجعه كنيد به :طباطبايى، سيد محمد حسين، همان، ج١٨، ص٥٩.
(١٠٢) شورى، آيه ٣٠.
(١٠٣) كلينى، همان، ج ٢، ص ٢٦٩، باب الذنوب، چاپ دار التعارف للمطبوعات ...ترجمه: هيچ سختى و مصيبتى بر بندگان نمى‌رسد مگر به سبب گناه و آنچه مورد عفو قرار مى‌گيرد بيشتر است.
(١٠٤) مراجعه كنيد به: مقاله نگارنده : فقه اهل بيت (ع)، شماره ٥٤.