٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص

فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٩ - گستره مكانى ولايت ولىّ امر آیة الله محمد مؤمن قمى

حديث سوم:

ما رواه الكليني أيضاً بسنده المعتبر عن معلّى بن محمد عن أحمد بن محمد بن عبداللّه‌ عمّن رواه، قال: الدنيا و ما فيها للّه‌ تبارك و تعالى و لرسوله و لنا، فمن غلب على شيء منها فليتّق اللّه‌ و ليؤدّ حق اللّه‌ تبارك و تعالى و ليبرّ إخوانه، فإن لم يفعل ذلك فاللّه‌ و رسوله و نحن برآء منه؛ (٦)

كلينى به سند معتبر خود از معلّى بن محمد از احمد بن محمد از راوى آن نقل كرده است: «دنيا و تمام آنچه در آن است، براى خداوند تبارك و تعالى و رسول خدا(ص) و براى ماست. پس هركس بر چيزى از آن دست يافت، تقواى الهى را پيشه سازد و حق خداوند تبارك و تعالى را به جا آورد و به برادران خود احسان كند كه اگر چنين نكند، خداوند و رسول او و ما از او بيزار خواهيم بود.

با توجه به آنچه در ذيل دو روايت گذشته مطرح شد، دلالت اين حديث نيز روشن است. اما وثاقت معلّى بن محمد ثابت نشده و نجّاشى در باره‌اش گفته است: «او در نقل حديث و مذهب، مضطرب است. (٧) ابن غضائرى نيز در مورد او چنين گفته است: «در بعضى موارد حديث او را تأييد و در برخى موارد انكار مى‌كنيم. از ضعفا روايت نقل مى‌كند و جايز است كه حديث او به عنوان شاهد آورده شود». (٨) پس اعتقاد به ثقه بودن وى مشكل است، اگرچه ضعف او نيز به اثبات نرسيد.

در باره احمد بن محمد بن عبداللّه‌ بن مروان انبارى نيز گفته‌اند كه از اصحاب امام جواد(ع) وامام هادى(ع) بوده و معلىّ بن محمد از او حديث نقل كرده است؛ اما حال او مجهول است. ظاهر از تعبير:«عمن رواه»، معصوم(ع) است، به قرينه جمله «لرسوله و لنا» كه گوينده، خود را به رسول خدا(ص) عطف كرده و در اين


(٦) كافى، باب أنّ الارض كلّها اللإمام(ع)، ج١، ص ٤٠٨، ح٢.
(٧) رجال نجاشى، ص٤١٨.
(٨) مجمع الرجال، ج٦، ص ١١٣.