٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص

فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٤١ - وصيت براى وارث آیة الله جعفر سبحانى

همين روايت از رسول خدا(ص) نشنيده است (٥٥) ـ و يا فردى ديگر ـ مثل ابى امامه باهلى ـ آن را نشنيده باشد؟ اين نحوه نقل روايت موجب اطمينان به وجود اشكال سندى و دلالى در آن است .

٣. بر فرض كه اين حديث قابل استناد باشد، نمى‌تواند با روايات متواترى كه از امامان اهل بيت(ع) مبنى بر جواز وصيت كردن براى وارث نقل شده، برابرى كند. محمد بن مسلم، يكى از فقهاى قرن دوم هجرى و از شاگردان امام باقر(ع) مى‌گويد:

سألت أبا جعفر عن الوصية للوارث، فقال: تجوز. ثمّ تلا هذه الآية: إن ترك خيراً الوصيةُ للوالدينِ والاقربينَ»؛ (٥٦)

از امام باقر(ع) در مورد وصيت كردن براى وارث سؤال كردم، در پاسخ فرمود: جايز است. آن گاه اين آيه را تلاوت كرد: «اگر فردى كه مرگش فرا رسيده، داراى متاع دنياست، براى پدر و مادر و خويشان وصيت كند».

ابوبصير مرادى، شيخ شيعيان، در عصر امام صادق(ع) مى‌گويد: از امام صادق(ع) در مورد وصيت كردن براى وارث سؤال كردم، فرمود: جايز است. (٥٧)

٤. تعارض بين كتاب و سنت فرع بر اين است كه نتوان بين آنها جمع دلالى كرد؛ زيرا بسيار محتمل است كه رسول خدا(ص) قيدى در كلامش آورده باشد، اما راوى يا آن را نشنيده و يا از نقل آن غفلت ورزيده و يا نقل كرده، ولى به دست ما نرسيده است و آن قيد ـ مثلاً ـ اين باشد كه: وصيت كردن براى وارث در صورتى كه بيشتر از يك سوم مال باشد، صحيح نيست. همچنان كه اين حديث، از طرق شيعه


(٥٥) الاصابة، ج٢، ص ٥٢٧؛ تهذيب الكمال، ج٢١، ص ٥٩٩؛ الثقات، ج٣، ص ٢٧١.
(٥٦)وسائل الشيعه، ج١٣، باب ١٥ از ابواب احكام الوصايا، ح٢. در اين باب ١٣ حديث وجود دارد كه تصريح بر صحت وصيت براى وارث دارند.
(٥٧) همان، ح٣.