يكى از احكام مسافر، شكسته شدن نمازهاى چهار ركعتى است و اين حكم هشت شرط دارد.اوّلين شرط، «مقدار مسافت سفر» است كه نماز در كمتر از آن كامل و در بيشتر از آن، قصر است. منبع اصلى اين حكم، روايات است. دو نكته، بررسى مجدّد اين روايات را ضرورت مى‌بخشد:

نكته اوّل ، تغيير وسايل حمل و نقل و وضع جاده ها از حدود هفتاد سال اخير (٢) است كه نتيجه آن تفاوت مسافرتهاى كنونى و گذشته است.

دومين نكته‌اى كه انسان را به بررسى ملاك سفر شرعى برمى‌انگيزد، عنوان باب اوّل نماز مسافر در وسائل الشيعه (٣) است؛ يعنى «باب وجوب القصر في بريدين ثمانية فراسخ فصاعداً أو مسيرة يوم معتدل السير».

در اين عنوان «مسيرة يوم معتدل السير» جلب نظر مى‌كند كه با حرف «أَو» در كنار «ثمانية فراسخ» آمده است . صاحب وسائل الشيعه به عنوان فقيه و حديث شناس ، دو ملاك را در عنوان باب مطرح كرده است:

١. بُعد مكانى يا هشت فرسخ؛ ٢ . بعد زمانى يا مسير يك روز .

اين دو تعبير، ذهن را متوجه اين نكته مى‌كند كه چرا دو ملاك بيان شده ،نه يك ملاك واينكه آيا اساساً هر دو، يك ملاك است يا مفهوم و ماهيت متفاوت با يكديگر دارند؟ اگر چنين است ، كدام اصل و كدام فرع و تابع است؟

با توجه به اين سؤالات، ضرورت مى‌يابد كه تمام روايات اين بحث با نگاهى نو بررسى و بازبينى شود تا حقيقت امر روشن گردد.

(٢) تا اوايل قرن گذشته، مسافرت در ايران با حيواناتى چون شتر و امثال آن انجام مى‌گرفت و سپس اتوبوس جايگزين آن شد.
(٣)وسائل الشيعه ، چاپ اسلاميه ، ج ٥ ، ص ٤٥٠ و چاپ آل البيت(ع) ، ج ٨ ، ص ٤٥١ .