٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص

فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٩٠ - بررسى شرط رشد در مسئوليت كيفرى عذرا مرادى

كه اين واژه را به معناى مجموع كمال عقل و احتلام (١١٧) مى‌دانند، همخوانى دارد، حتى سخن بعضى‌از مفسران به صراحت دلالت دارد كه مفهوم رشد را نمى‌توان از آيات بلوغ اشد دريافت. جصاص گويد :

لمّا قال في آية { لاتقربوا مال اليتيم إلاّ بالتي هي أحسن حتى يبلغ أشدّه } :اقتضى ذلك دفع المال إليه عند بلوغ الأشدّ من غير إيناس الرشد و لمّا قال في آية أخرى {إذا بلغوا النكاح فإن آنستم منهم رشداً فادفعوا إليهم أموالهم } شرط فيها بعد بلوغ النكاح ، إيناس الرشد و لم يشرط ذلك في بلوغ حد الكبر في قوله: {لاتأكلوها إسرافاً و بداراً أن يكبروا } . (١١٨)

طبرى نيز در تفسير خود لفظ اشدّ را داراى قابليت براى شمول مفهوم رشد نمى‌داند و معتقد است كه كلمه رشد در آيه به قرينه ظاهر كلام، حذف شده :

و ذلك ان معنى الكلام: «و لا تقربوا مال اليتيم إلاّ بالتي هي أحسن حتى يبلغ أشدّه» فإذا بلغ اشده فإن آنستم منه رشداً فادفعوا إليه ماله. (١١٩)

مفسر ديگر حتى در اين حد هم دلالت آيه را نمى‌پذيرد و در مقام رد نظريه طبرى مى‌گويد :

اگر مقصود از ظهور ، ظاهر همين آيه است ، سخن ايشان نادرست است؛ زيرا ايناس رشد و اسلام از آيه ديگرى به دست مى‌آيد و در حقيقت آنچه در آيه ديگر مقيد به ايناس رشد شده، در اين آيه به طور مطلق آمده؛ پس مطلق حمل بر مقيد مى‌شود. (١٢٠)


(١١٧) فيض كاشانى ، تفسير الصافي، ج٢ ، ص ١٧٠ : «حتى يبلغ أشده قوته و هوبلوغ الحلم وكمال العقل» و نيز طبرسى، جوامع الجامع، ج١، ص ٦٣٠: «وهو بلوغ الحلم وكمال العقل» .
(١١٨) احكام القرآن ، ج ٣، ص ٢٦٣.
(١١٩)طبرى ، جامع البيان ، ج ٨، ص ١١٣.
(١٢٠)ابن جوزى ، زادالمسير في علم التفسير ، ج ٣، ص ١٠٢.