خداوند خطاب به عقل فرمود : به عزت و جلالم، سوگند هيچ مخلوقى را گرامى‌تر از تو نيافريدم، تنها تو را امر و نهى مى‌كنم و تو را پاداش مى‌دهم و تو را عقاب مى‌كنم. (٢)

بلوغ شرعى

در تعلق احكام و واجبات شرعى (٣) و مسئوليت هاى جزايى به مكلف علاوه بر عقل، بلوغ نيز شرط شده است. بلوغ در اصطلاح شرع به معناى پايان يافتن دوران كودكى و راه يافتن به دايره تكليف است؛ چنان كه در تعريف آن گفته‌اند: «البلوغ إصطلاحاً الدّخولُ إلى سن التّكليف أي انتهاء حدّ الصِّغَر و الوصول إلى بدء التّكليف». (٤)

(١) الكافي، ج١، ص١١، ح٧ : «إنمّا يُداقّ اللّه‌ العباد في الحساب يوم القيامة على ما آتاهم من العقول في الدنيا.»
(٢)«... قال: وعزتي و جلالي ما خلقت خلقاً أحسن منك إيّاك آمر و إيّاك أنهى و إياك أثيب و إياك أعاقب »، (همان، ص٢٦).
(٣) بلوغ تنها شرط تكليف در واجبات شرعى است و واجبات عقلى مشروط و وابسته به بلوغ شرعى نمى‌باشند. علما در نوشتارهاى كلامى خود به اين مسئله تصريح كرده‌اند. ر.ك: علامه‌حلى، كشف المراد في شرح تشريح الاعتقاد، ص٤٢٢؛ سيد مرتضى،الشافي في الامامة، ج٢، ص٢٥٥؛ شهيد ثانى،حقائق الايمان،ص١٣٥.
(٤)احمد فتح اللّه‌، معجم الفاظ الفقه الجعفري، ص٨٩.