فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٣٣ - نگرشى نو بر ملاك سفر شرعى سيد هدايت اللّه طالقانى
مىفرمايند: روايات مربوط به مسير يك روز موضوعى ندارد. آيا با توجه به احاديث شماره ٥ و ٩ كه كلمه «أو» بين «مسيرة يوم» و «بريدين» آمده، مىتوان گفت دو كلمه مساوى ،يكى موضوعى دارد و ديگرى ندارد؟
دليل چهارم
احاديث ٢ و ١٠ ملاك قصر سفر را قطار شتران قرار داده است. بديهى است، مسير زمانى مربوط به نوع وسيله است. اگر فقط هشت فرسخ ملاك بود و مسير يك روز ارزشى نداشت، وسيله سفر مطرح نمىشد.
دليل پنجم
احاديث ٣ ، ٤ ، ٨ ، ١٦ ، ٢٩ ـ ٢٢ كه جمعاً ده حديث مىشود، ملاك قصر سفر را مسير يك روز قرار داده اند و اگر در بعضى احاديث هم هشت فرسخ بيان شده، در اين احاديث مسير يك روز يا به تنهايى و يا همراه با هشت فرسخ آمده است و در هر حال، اين احاديث بيانگر مسير يك روز است؛ اگر چه تمامى ٢٠ حديث هر كدام به نوعى مسير يك روز را ثابت مىكنند.
دليل ششم
حديث ١٢ با عبارت: «فقد شغل يومه» مسير يك روز را ثابت مىكند.
اين شش دليل، نقلىاند و هر كدام به نوعى مسير يك روز را ثابت مىكنند.
دليل هفتم
اين دليل، همان مشقت و خستگى سفر است كه در مقام بيان علت قصر نماز در سفر ذكر شده است؛ چون در قديم، هشت فرسخ برابر بوده با يك روز حركت خسته كننده و از اين رو نياز به تسهيل و تخفيف بوده است.