٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص

فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٧١ - بررسى شرط رشد در مسئوليت كيفرى عذرا مرادى

طبيعى قواى ادراكى است، بى آن كه در رشد طبيعى قواى مزبور توقفى روى داده باشد. (٤٣)

برخى عوامل ژنتيكى و وراثتى و يا عوامل محيطى از قبيل خطرات مربوط به دوره قبل از تولد، عفونت هاى مادر زادى، مصرف دارو ها و... ، هم به قواى ادراكى و سيستم عصبى‌فرد در حال رشد آسيب وارد مى‌كند و منجر به عقب ماندگى ذهنى مى‌شود. (٤٤) براى تشخيص عقب ماندگى ذهنى سه شاخصه مهم زير از سوى روان پزشكان معرفى شده است:

١. افرادى كه از نظر عملكرد هوشى داراى (٤٥) هفتاد يا زير هفتاد هستند.

٢. مبتلا به نوعى نقص عضو همراه با يك آسيب اجتماعى‌اند كه باعث شده فاقد استاندارد هاى مورد انتظارى باشند كه همسالانشان ازآن برخوردارند؛ از قبيل: برقرارى ارتباط با ديگران، مراقبت از خود، مهارت هاى اجتماعى و... .به عنوان مثال، نمى‌توانند پيام يا خبرى را به ديگرى منتقل كنند يا در صورت بيمار شدن قادر نيستند تشخيص دهند كه بيمارند و يا به ديگران تفهيم كنند كه نياز به مراقبتهاى پزشكى دارند.

٣. ظهور و شروع عقب ماندگى ذهنى لزوماً پيش از هجده سالگى است. (٤٦)

با توجه به تعاريف ذكر شده، مى‌توان دريافت مقصود از معتوه در روايات افراد عقب مانده ذهنى هستند كه به دليل وقفه در رشد طبيعى قواى ادراكى‌شان،


(٤٣) مير سعيدى، همان، ص١٣٤. اگر چه برخى با توسعه‌اى كه براى مفهوم جنون قائل شده‌اند تمام اقسام بيماريها و عارضه‌هاى روانى را تحت عنوان جنون قرارداده‌اند: (ر.ك: محمد باهرى و على اكبر داور،نگرشى بر حقوق جزاى عمومى،ص٣١٤).
(٤٤)براى مطالعه تفصيلى اين عوامل ر.ك:نانسى ام.رابينسون و هالبرت بى.رابينسون،كودك عقب مانده ذهنى،ترجمه فرهاد ماهر، ص٨٣ ـ ٣٦٥ .
(٤٥)Inteligence quotient.
(٤٦)http://scf.mhmrtc.org.