حفظ و نگهدارى حيوان سركش و درّنده مانند شتر سركش و سگ هار واجب است و در صورت اهمال در مراقبت از آن، اگر حيوان خسارت و يا جنايتى بركسى وارد كند، صاحب آن ضامن است. اما در صورت كوتاهى نكردن در حفظ يا عدم علم به سركش بودن آن، ضامن نخواهد بود. در ضمان جنايت گربه خانگى ترديد است. شيخ گفته است: در صورت تفريط و كوتاهى صاحب آن و درنده بودن گربه، ضامن است. اما اين سخن دور از واقع است؛ زيرا بستن گربه معمول نيست تا صاحب آن او را ببندد، البته كشتن آن جايز است. (٣٢)

كسى كه سوار بر حيوان است يا از جلو افسار حيوان را گرفته و مى‌برد، ضامن چيزى است كه حيوان با دو دست يا سرخود آن را تلف مى‌كند. كسى كه از عقب حيوان را هدايت مى‌كند و مراقب آن است، هر آنچه را حيوان با دست يا پا و يا سر خود و يا فقط با پايش تلف كند، ضامن است. محقق حلّى در اين باره مى‌نويسد:

كسى كه سوار بر حيوان است در جنايت و تلفى كه حيوان با دست خود انجام مى‌دهد، ضامن است. اما در تلف و خسارتى كه حيوان با سر خود انجام داده، ترديد است و قول به ضمان نزديك به واقع است؛ چون وى قدرت بر حفظ و مواظبت از او را دارد. همچنين است حكم در مورد كسى كه افسار حيوان در دست او است و از جلو حركت مى‌كند و نيز كسى كه حيوان را مى‌راند چنانچه حيوان با دست و پاى خود چيزى را تلف كند، او ضامن است. همچنين هركس حيوانى را بزند و به سبب آن حيوان رَم كند و جنايت يا خسارتى را بركسى وارد كند؛ ضامن است. اگر دو نفر سوار بر اسب باشند، هر دو در ضمان مساوى هستند. (٣٣)

محقق خويى نيز مى‌گويد:

(٣٢) شرايع الاسلام، ج٤، ص ٢٥٦.
(٣٣) شرايع الاسلام، ج٤، ص ٢٥٧.