٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص

فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٨٣ - بررسى شرط رشد در مسئوليت كيفرى عذرا مرادى

«احتلام» ، «اشدّه» ، «ضعيفاً» و «سفيهاً» آمده است، با اين تفاوت كه اصطلاح رشد در روايت به كار نرفته، ولى از آنجا كه در روايت سابق رشد به « كان سفيهاً او ضعيفاً» تفسير شده بود، بنابراين اصطلاح رشد نيز مفروغٌ عنه است. (٩٠)

در اين روايت بر شخصى كه به حد «اشدّ» رسيده، سه حكم مترتب شده است: اوّل، وجوب تكاليف شرعى ( وجب عليه ما وجب على المحتلمين)؛ دوم ، نوشته شدن كار نيك و بد (كتبت عليه السيئات و كتبت له الحسنات) و سوم ، نافذ بودن تصرفاتش (جاز له كل شى‌ء). جمله «إلاّ أن يكون ضعيفاً أو سفيهاً » از حكم سوم استثنا است؛ يعنى تصرفات شخص در صورتى كه ضعيف و سفيه باشد، نافذ نيست؛ اگرچه به حد أشدّ و زمان وجوب تكليف رسيده باشد . بنابراين « عدم سفاهت » در اين روايت به معناى نداشتن عقل معاش و رشد اقتصادى است و ارتباطى به امور كيفرى ندارد. مستدل درباره تركيب « كل شيء» در روايت مى‌گويد:

تركيب: «كلّ شيء» به حدى عام است كه براى اهل فن هيچ ترديدى باقى نمى‌ماند كه اين روايت شامل مسائل كيفرى نيز مى‌شود. البته تركيب: «كلّ شيء» شامل مسائل مدنى هم مى‌شود، ولى قدر متيقن مسائل كيفرى است؛ زيرا كلمه سيئات كه در مقابل حسنات به كار رفته، عمدتاً در مسائل كيفرى مصداق پيدا مى‌كند... . در اين روايت هيچ سخنى در مورد مسائل مالى به ميان نيامده است؛ بنا بر اين فضاى روايت در مجموع رنگ كيفرى دارد.

براى روشن (٩١) شدن مطلب بايد گفت: تركيب «كلّ شيء» اگرچه عام است،


(٩٠) «دختران: سن رشد و مسئوليت كيفرى»، ص٢٥٦.
(٩١)همان.