فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٢٦ - نگرشى نو بر ملاك سفر شرعى سيد هدايت اللّه طالقانى
حركت اين كاروانها بين مكه و مدينه نگاه كن . سپس با دستش اشاره كرد كه ٢٤ ميل ، هشت فرسخ است.
در اين حديث مقدار سفر شرعى «بياض يوم» ذكر شده كه برابر با هشت فرسخ اعلام شده است. علاوه بر آن، دو نكته وجود دارد:
نكته اوّل : در اين حديث ، عبارت «جرت السّنة ببياض يوم» آمده است ، چرا نفرمود:«جرت السّنة ببريدين»؟!
نكته دوم: براى جلوگيرى از بعضى توهّمات، سؤال شده : سرعت وسيله هاى نقليه متفاوت است، امام هم جواب داده است: به اين موارد مختلف و غير رايج توجهى نمى شود؛ ملاك قافله هاى شتر است كه وسيله رايج عموم مردم است.
١١. صحيحه على بن يقطين: (٢٦)
سألتُ أبا الحسن الأوّل (ع) عن الرجل يخرج في سفره و هو في مسيرة يوم ، قال : يجب عليه التقصير في مسيرة يوم وَ اِن كانَ يدور عمله؛
از امام كاظم (ع) در باره [تقصير نماز و روزه [مردى كه به سفر مى رود و مسيرش يك روزه است، سؤال شد، فرمود: «تقصير در مسير يك روز بر او واجب است؛ اگر چه اين كار را تكرار كند ». (٢٧)
نكته مهم: در اين حديث فقط مسير يك روز بيان شده است، در چنين حالتى مىتوان گفت كه مسير يك روز موضوعيت ندارد؟! اگر موضوعيت ندارد ، پس چرا امام شرط تقصير را مسير يك روز بيان كرده است؟
(٢٦) همان، حديث ١٦.
(٢٧)اين روايت از نظر تكرار سفر قابل بررسى است. جمع اين روايت با احاديث ديگر كه تكرار سفر را موجب عدم تقصير بيان كردهاند ، در محل خودش انجام خواهد شد.