محاربه (٩٣) به توپ و تفنگ و طپانچه و فرافسر (٩٤) و خمپاره و امثال آن و جايز است محاربه به قطع اشجار و رها كردن آب براى غرق كفار يا براى منع آنها از قتال و مقاتله به منع آب از آنها براى هلاك يا ممانعت آن‌ها از جدال اگر چه كودكان و زنان و ديوانگان كفار و اسرا و مسافرين مسلمين در ميان آنها باشند و بر ايشان ضرر عظيم بلكه تلف و هلاك رو دهد، على الاقوى در صورتى كه فتح مسلمين و دفع از اسلام موقوف به آن باشد.

و مكروه است در مطلق جهاد، پى كردن دابه خود، اگر چه مشرف به موت باشد و هنگام مصلحت، رفع اين كراهت مى‌شود، و پى كردن دوابّ كفار جايز است مطلقاً بدون كراهت.

و جايز نيست كشتن اطفال و مجانين و زنان كفار هرچند اعانت آنها را كنند مگر در صورت ضرورت چنان كه كفار آنها را اسير نمايند و فتح و غلبه موقوف به قتل آنها باشد.

و جايز نيست كشتن كسى كه نهايت پيرى داشته باشد مگر آن كه اعانتى به آنها در قتال كند و حكم خنثى مشكل، حكم زنان است، به اين معنا كه قتل او بدون ضرورت جايز نيست و كشته مى‌شود راهب و اهل صوامع مگر آن كه به نهايت پيرى رسيده باشد.

فرق ديگر كه دليل است بر مزيد اهتمام و تأكيد وجوب اين جهاد آن كه در جهاد دعوتى تخلف از امان و مهادنه و امثال آن جايز نيست و در اين جهاد هنگامى كه از ضرر كفار خوف باشد جايز است و از آن باكى نيست و در مطلق جهاد امان دادن به كفار وقتى كه مصلحت مسلمين در آن باشد جايز است و هنگامى كه ترك آن متضمن فساد مسلمين باشد واجب است.

و عقد امان در غيبت امام(ع) كه نواب عام به رياست جهاد قيام ندارند، به امراى سپاه اسلام و نايبان ايشان است و جايز نيست ديگرى را مگر اين كه يك نفر مسلم يا بيشتر امان دهد به يك نفر يا ده نفر يا معدودى نزديك به آن يا كاروانى اندك يا حصارى كوچك، و واجب است كه رئيس مسلمين براى رسالت امان، اختيار مسلمى كند كه مؤمن و عادل و

(٩٣) چنين است، و كلمه واضح نيست.
(٩٤) چنين است، و كلمه واضح نيست.