چاپ نرسيده است، وجود دارد. (٢) در سال‌هاى اخير، كتاب‌هايى در باره اصطلاحات و عناوين فقهى با نظم الفبايى نگارش يافته است كه مشابهت‌ها و تفاوت‌هايى با فرهنگ فقه دارند. يكى از اين كتاب‌ها كه مشابهت بيشترى با فرهنگ فقه دارد، «مصطلحات الفقه» نوشته آية اللّه على مشكينى است. در اين كتاب، بيش از شش‌صد عنوان گرد آمده است ولى اصطلاحات فقهى به طور كامل جستجو نشده است. از اين رو، جامع اصطلاحات و عناوين فقهى نيست؛ علاوه بر آن كه كتاب ياد شده به عربى نگاشته شده و براى كسانى كه با اين زبان آشنايى ندارند، قابل استفاده نيست. همچنين، مطالب اين كتاب مستند نشده است تا براى فقه پژوهانى كه خواهان اطّلاعات گسترده‌تر و مراجعه به منابع فقهى‌اند، سودمند افتد. (٣)

كتاب ديگر، «الموسوعة الفقهية المُيَسَّرة» نوشته محمدعلى انصارى است كه به دائرة المعارف نزديك‌تر است تا به فرهنگ؛ زيرا به لحاظ مطالبى كه در ذيل عناوين و مدخل‌ها آورده است، از فرهنگ گسترده‌تر مى‌باشد؛ علاوه بر آن كه به زبان عربى نيز نگاشته شده است.

اثر ديگر، «معجم فقه الجواهر» است كه در مؤسّسه دائرة المعارف فقه اسلامى به عنوان مقدّمه تدوين دايرة‌المعارف فقه، سامان يافته و در شش مجلّد دو بار به چاپ رسيده است. در اين اثر، اصطلاحات فقهى كتاب ارزشمند جواهر الكلام، استخراج و به صورت الفبايى تنظيم شده است. در ذيل هر عنوان نيز خلاصه مسائل و آراى فقهى صاحب جواهر و اقوالى كه وى از ديگر فقيهان نقل كرده، بيان شده است.

فرهنگ فقه با پيش‌رو داشتن اين مجموعه ارزشمند كه نخستين گام‌هاى عرضه فقه شيعه در قالب‌هاى جديد است، سعى بليغ داشته كه از محاسن فراوان آن‌ها به شايستگى سود جويد و از كاستى‌هاى محدودشان بكاهد.

(٢) مقدّمه‌اى بر فقه شيعه، ص ١٠٥.
(٣) مصطلحات الفقه، آية اللّه مشكينى، دفتر نشر الهادى، چاپ اول، قم، ١٣٧٧.