المال اگر چه ضرر به حال رساند، در صورتى كه كفايت نكند فوايد اراضى خراجيه و جزيه و مال صلح با كفار و مال امام(ع) و رد مظالم و ساير وجوه فى سبيل الله و غنيمت دارالحرب.

و همچنين واجب است بذل عين المال اگر پادشاه مضايقه كند از صرف مالى كه از باب خراج گرفته، چه وجوب جهاد چنان كه بر نفوس تعلق يافته به اموال نيز متعلق است كما قال الله تعالى: {وجاهدوا بأموالكم و أنفسكم} (٦٨) و نيز اين قتال واجب مطلق است و صرف مال كه موقوفء عليه قتال است از جمله مقدمات آن و مقدمه واجب مطلق، واجب است، پس مكلفين بايد به قدر استطاعت از عين المال خود امداد نمايند و فرا خور امكان، مضائقه از نثار مال و ايثار جان نكنند و امتثال امر: {فَاسْتَبِقُوا الْخَيْراتِ} (٦٩) و اطاعت حكم {وَسارِعُوا إِلى مَغْفِرَةٍ مِنْ رَبِّكُمْ} (٧٠) نمايند و هر كه عاجز نيست بايد خود مباشر شود و مالى كه دارد و ضرور باشد، صرف كند و ضرورى است كه فاضل [ زياده] بر مئونه باشد و هر كه مالى دارد و خود عاجز است بايد امداد كسى كند كه مال ندارد و اين نيز ضرور نيست كه فاضل بر مئونت باشد.

و مراد از عين المال مكلف: مالى است كه مخصوص او باشد نه مانند زكوة و خمس و امثال آن كه مال او نيست بلكه مخصوص اصنافى است كه در شرع مقرّر است.

و ارباب مكنت و اصحاب ثروت را «على قدْر الوُسْع و الطاقة و بِقَدْر الضرورة و الْكفاية» لازم است كه بذل عين المال در اين جهاد كنند و مجاهدين را به ضروريات و ما يحتاج امداد نمايند و كوتاهى در اين تكليف را باعث غضب كردگار و رنجش رسول مختار و حيدر كرار و ائمه اطهار(ع) دانند: {الَّذِينَ يَكْنِزُونَ الذَّهَبَ وَ الْفِضَّةَ وَ لايُنْفِقُونَها فِي سَبِيلِ اللّهِ فَبَشِّرْهُمْ بِعَذابٍ أَلِيمٍ} (٧١) و ظاهر آن است كه بايد مستطيع حج، امداد مقاتلين را بر حج واجب مقدّم دارد و حكم زياراتى كه به نذر و شبه آن واجب شود از اين حكم معلوم شد تا

(٦٨) توبه، آيه ٤١.
(٦٩) بقره،آيه ١٤٨.
(٧٠) آل عمران، آيه ١٣٣.
(٧١) توبه، آيه ٣٤.