٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص

فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٤٦ - نسخه خطى رساله جهاديه ميرزا ابوالقاسم قائم مقام فراهانى

١٢٢٧ در نجف اشرف وفات يافت. (١١)

وى رساله‌اى در احكام جهاد به درخواست عباس ميرزا فرزند فتحعلى شاه در سال ١٢٢٧ به رشته تحرير در آورده، در بعضى از نسخه‌ها به نام «الحسام البتّار في قتال الكفار» معرفى شده چنان كه در الذريعه، ج ١٦، ص ١٦ به آن اشاره رفته است.

اوّل آن «حمد المالك ادغم بقدرته كل متكبر جاحد» است.

* * *

چون در اين رساله اشاره شد كه شيخ الفقهاء، جعفر كبير در اجازه‌اى تفويض امر رياست جهاد را به فتحعلى شاه داده است. در اين جا مناسب است مطلبى را از ميرزاى قمى (١٢) نقل نمايم


(١١)اعيان الشيعه، ج٤، ص٩٩.
(١٢)ابوالقاسم بن حسن گيلانى قمى معروف به ميرزاى قمى، متولد سال ١١٥٠ هـ و در گذشته به سال ١٢٣٢ هـ از اعاظم فقهاى شيعه است، او از شاگردان آقا باقر بهبهانى و سيد حسين خوانسارى بوده و حاجى كلباسى و حجة الاسلام شفتى از شاگردان او هستند. وى در دوره فتحعلى شاه هم ميان علما و هم ميان مردم و هم نزد دولتيها از محبوبيت خاصى برخوردار بوده است. ميرزاى قمى تأليفات فراوانى دارد كه چاپ شده‌هاى آنها از اين قرار است: ١. القوانين المحكمه، اين كتاب اصول فقه است و سالها از كتب درسى حوزه‌هاى دينى بوده است. ٢. جامع الشتات، كتاب بسيار مهمى است كه در آن پاسخهاى مرحوم ميرزا به سؤالهاى فقهى و غير فقهى جمع آورى شده است. ٣. الغنائم، كتاب فقهى ارجمندى است. ٤. المناهج، فقه استدلالى است كه بخشى از آن چاپ شده و نسخه‌هاى خطى قسمتهاى ديگر آن در كتابخانه‌ها يافت مى‌شود. ٥. اصول دين فارسى، كه براى عموم مردم نوشته شده است. ٦. رساله‌هاى فقهى متعدد كه ضميمه غنائم و جامع الشتات چاپ شده است. ٧. رساله‌هاى ديگرى كه در مجله «نور علم» قم، مجموعه رسايل فارسى مشهد، «قم نامه» و مجله «وحيد» و غيره چاپ شده است. مرحوم ميرزا شعر هم مى‌سروده و اشعارى از او به يادگار مانده است. آرامگاه او در مقبره شيخان قم زيارتگاه مؤمنان است.