معناى اصطلاحى: فقها حكم را در فصل مستقلى مورد بحث قرار نداده‌اند بلكه به مناسبت‌هاى گوناگون در لابه لاى كلماتشان آن را مطرح و تعريف و بعضى از احكام آن را متعرض شده‌اند.

از آن جا كه اصطلاح حكم ميان فقيهان با كاربردهاى گوناگونى مورد استفاده واقع شده تعريف‌هاى متعددى از آن نيز به چشم مى‌خورد؛ از جمله: شهيد اول مى‌نگارد:

حكم شرعى عبارت است از: خطاب شارع كه مربوط به كارهاى مكلفان مى‌شود، به گونه اقتضا يا تخيير. برخى كلمه «وضع» را نيز اضافه كرده‌اند. (٧)

فاضل مقداد نيز همين تعريف را با افزودن «أوالوضع» پسنديده است. (٨) محقق نايينى در تعريف حكم مى‌نويسد:

(٢) جوهرى، صحاح.
(٣) ابن منظور، لسان العرب، داراحياء التراث العربى، ج ٣، ص ٢٧٠.
(٤) راغب اصفهانى، المفردات فى غريب القرآن، مكتبة البوذر جمهرى، ص ١٢٥.
(٥) ابن فارس احمد، معجم مقاييس اللغه، انتشارات دفتر تبليغات اسلامى، ج ٢، ص ٩١.
(٦) ابن اثير، محمد، النهاية في غريب الحديث و الاثر، مؤسسه اسماعيليان، ج ١، ص ٤٢٠.
(٧) الحكم خطاب الشرع المتعلق بأفعال المكلفين بالاقتضاء أوالتخير و زاد بعضهم: أوالوضع. (شهيد اول، القواعد و الفوائد، ج ١، ص ٣٠.
(٨) فاضل مقداد، نضد القواعد الفقهيه، كتابخانه آيت اللّه‌ نجفى، قاعده چهارم، ص ٩.