فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١١٨ - پژوهشى در تعديل قرارداد جواد فخّار طوسى
صاحبه، فأبى أن يُقيله إلا بوضيعة.
قال(ع):
مردى لباسى(پارچه) خريده ولى شرطى(درمورد داشتن حق فسخ و خيار) نكرد. پس از عقد كه از كالا و خريد آن پشيمان و ناخشنود گرديد آن را به فروشنده برگرداند امّا فروشنده از پذيرش اقاله جز با كاستن از ثمن، امتناع كرد. امام(ع) فرمود: فروشنده نمىتواند كالا را با كاستن از ثمن پس بگيرد و اگر چنين كرده مىبايست مقدار زيادى را به مشترى برگرداند.
دراين فرض بايد به دو سؤال پاسخ داد:
الف) آيا اين شرط باطل است؟
جواب اكثريت علماى ما به اين پرسش مثبت بوده و حكم به بطلان شرط مىكنند (٥٨) و در مقابل ، برخى از نويسندگان درجهت اثبات صحت اين شرط تلاش كرده اند. (٥٩)
دلايل علماى ما بربطلان شرط مذكور عبارت است از:
(٥٧) كافى، ج٥، ص١٩٥؛ تهذيب، ج٧، ص٥٦؛ من لايحضره الفقيه، ج٣، ص١٣٧؛ وسائل الشيعه، ج١٢، باب١٧ از ابواب احكام العقود، حديث١.
(٥٨) مختلف الشيعه، ج٢، ص١٨، شرايع ، ص٣٢٣؛ شرح لمعه، ج٢، ص٣٩٩؛ دروس الشرعيه، ج٣، ص٢٤٤؛ مسالك الافهام، ج٣، ص٤٣٧؛ جامع المقاصد، ج٤، ص٤٥٥. در فقه اهل سنت: المجموع، ج٣، ص١٦٠؛ شرح فتح القدير، ج٥، ص٢٤٨؛ شرح العنايه در(حاشيه) شرح فتح القدير، ج٥، ص٢٤٩.
(٥٩) حقوق مدنى، امامى، ج١، شماره٣٢٨.