نجاشى و علامه حلّى ـ كه تصريح كرده اين كتاب به دستش رسيده ـ آن را به صورت اول و شيخ طوسى آن را به شكل دوم ضبط كرده است. دراين بين سيد مرتضى آن را «الفقه الاحمدي» (٦٠) ناميده و شايد از باب تسامح درتعبير بوده است. به نظر ما عنوان دوم ترجيح دارد؛ زيرا اوّلا، ظاهراً شيخ طوسى از خود فهرستى كه ابن جنيد آن را نگاشته و تنظيم كرده نقل كرده است. ثانياً ، سيد بن طاووس و علامه حلى تصريح كرده اند كه اين كتاب تلخيص كتاب تهذيب است. بنابراين عنوان المختصر با آن مناسب تر به نظر مى‌رسد.

كتاب طبق بيان شيخ طوسى بدون استدلال است. (٦١) درحالى كه اگر آراء او را دركتاب‌هاى مختلف علامه، سرائر، ذكرى و ساير كتب فقها بنگريم درمى يابيم كه شامل فقه استدلالى بوده است.

از اين كه سيد ابن طاووس(م٦٦٤ق) از اين كتاب دركتاب خود الاقبال نقل كرده، (٦٢) برمى آيد تا زمان وى وجود داشته و عبارت اقبال نشان مى‌دهد كه كتاب ابن جنيد بيش از يك جلد بوده است؛ زيرا او در بحث روزه از جلد نخست آن نقل قول كرده است. آن گاه كتاب تادوران محقق(م٦٧٦ق) و علامه حلى(م٧٢٦ق) ـ كه از آن در معتبر و

(٦٠) رسائل شريف المرتضى، ج١، ص١٨٩.
(٦١) فهرست، ص١٣٤.
(٦٢) الاقبال، ج١، ص٥٨، چاپ مركز انتشارات دفتر تبليغات اسلامى.