فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢٠١ - شخصيت و مكتب فقهى ابن جنيد اسكافى* صفاءالدين خزرجى
ـ علامه كاظمى او را از جمله ثقات برشمرده:«ابن جنيد ثقه، شيخ و بزرگ اماميه است.» (٣٧) .سيد حسن صدر گويد:«شيخ اقدم و فقيه اعظم ما» (٣٨) .حاج شيخ عباس قمى او را از بزرگان علماى شيعه اماميه و داراى حسن تأليف خوانده است. (٣٩) و مدرس تبريزى مىگويد:«شيخ اجلّ اقدم ثقه فقيه اصولى اديب متكلم محدث، داراى علم وسيع و منزلت بلند است.» (٤٠) مامقانى مىگويد:«هيچ كس درتوثيق او درنگ نكرده مگر فرزند صاحب معالم». (٤١) ازجمله دلايل جايگاه و وثاقت ابن جنيد آن است كه از مشايخ اجازه است و اين خود نشانگر برخوردارى از بالاترين درجات منزلت و وثاقت است. (٤٢) چنانكه خواهد آمد بزرگانى همچون مفيد و تلعكبرى از او روايت كرده اند.
ادعاى وكالت ابن جنيد از امام(ع) و ارتباط او با سفرا
بى شك ابن جنيد اسكافى در بخشى از دوران غيبت صغرى مىزيسته است؛ زيرا او از حميدبن زياد(م٣١٠ق) و ابنابى عزاقر شلمغانى(م٣٣٢هـ) كه به دروغ و افتراء مدعى سفارت امام عصر(ع) بوده و سومين سفير يعنى حسين بن روح نوبختى با او دراين مسأله به ستيز برخاسته، روايت نقل كرده است. براين اساس او معاصر كلينى(م٣٢٩ق) كه در كافى فراوان از حميدبن زياد روايت كرده است ـ و ابن بابويه قمى(م٣٢٩ق) و ابن ابى عقيل بوده هرچند آنان در طبقه اى بالاتر از او بوده اند. (٤٣)
درهيچ يك از منابعتاريخى و رجالى
(٣٧) هداية المحدثين، مشتركات كاظمى، ص٢٢٥.
(٣٨) تأسيس الشيعه، ص٣٠٢.
(٣٩) الكنى و الالقاب، ج٢، ص٢٦.
(٤٠) ريحانة الادب، ج١، ص١٢١.
(٤١) تنقيح المقال، ج٢، ص٦٧، (باب محمد).
(٤٢) نك: معراج الكمال، بحرانى، ص٦٤؛ الرعاية فى علم الدرايه، ص١٩٢.
(٤٣) محقق شوشترى ترديد روا داشته و هم عصر بودن ايشان با كلينى را انكار كرده است. اگر مقصود ايشان از هم عصر بودن برابرى طبقه است، گفتار ايشان درست است و اگر مقصود صِرف درك است، گفته شد كه براساس كمترين فرض درسى سالگى خود او را درك كرده است.