فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٦٢ - تكملۀ«مجموعة فتاوى ابنالجنيد» باب طهارت سيدحسن فاطمى
پژوهشگران درجمع آورى و تنظيم نظريات قدما همت گماردند و دراين زمينه آثار ارزنده متعددگردآورى و عرضه كردند.
ازجمله قدمايى كه ديدگاههاى او همواره مورد توجه فقها بوده ابوعلى محمد بن احمد بن جنيد اسكافى(م٣٨١) است و براساس اطلاع ماتاكنون نظريات او در دو مجموعه گرد آمده و هردو برگرفته از كتاب مختلف الشيعه تأليف مرحوم علامه حلى(٦٤٨ ـ ٧٢٦ ق) است:
١.
٢.الفتاوى لابن الجنيد الاسكافى، شيخ باقر محسنى خرمشهرى، قم، چاپ اول، ١٤١٢ق.
تفاوت دو كتاب فوق دراين است كه آيت اللّه اشتهاردى عين عبارات مختلف را نقل كرده اما نويسنده كتاب «الفتاوى لابن الجنيد الاسكافى» با تغيير درعبارات مختلف، كتاب را از زبان ابنجنيد نگاشته است.
برخلاف آنچه برخى تصور مىكنند كه علامه همه آراء ابنجنيد را دركتاب مختلف آورده با بررسى اى كه دراين زمينه انجام داديم روشن شد كه فقهاى ديگر، بسيارى از آراء او را نقل كرده اند كه درمختلف ذكر نشده. حتى موارد متعددى را دراين مقاله نشان خواهيم داد كه ديگران ـ حتى خود علامه در آثار ديگرش ـ ديدگاههاى ابنجنيد را مغاير با مختلف نقل كرده اند كه ظاهراً منشأ آن استنساخ متون است و اين احتمال وجود دارد كه آراء ابنجنيد عوض شده باشد.پيش از بيان فتاواى ابنجنيد در باب طهارت ـ كه درمختلف نيامده يا با آن مغاير است ـ نكاتى را ياد آور مىشويم: