اينها در فصل هاى يازدهم و دوازدهم اين باب ، گزارش شده است ، با هشدارى نسبت به اين كه مبادا جامعه اسلامى به جاهليت باز گردد و ويژگى جاهلان ، دامنگير آنان شود ، با نگاهى به عوامل و زمينه هاى «رجعت جاهلى» .

باب دوم : علم ، حكمت و معرفت

در اين باب ، پيش از گزارش سخنانى از پيامبر خدا درباره «علم» ، «معرفت» و «حكمت» ، ابتدا مفهوم لغوى اين واژه ها و سپس معناى «علم» و «معرفت» از منظر قرآن و احاديث بيان مى گردد و توضيح داده مى شود كه در متون دينى (نصوص) اسلام ، علم و معرفت ، گاه در مفهوم حقيقىِ خود به كار رفته اند و گاه در مفهوم اصطلاحى و ظاهرى شان . حقيقت علم و معرفت ، نورى است كه انواع علوم و معارف رسمى بشر را كه پوسته دانش محسوب مى شوند ، در جهت بهْ روزى و تكامل انسان قرار مى دهد . خطر بزرگى كه امروز جامعه بشر را تهديد مى كند ، اين است كه پوسته علم و معرفت رشد كرده ؛ امّا با جدا شدن از مغز و حقيقت آن ، جهت و فلسفه واقعى خود را از دست مى دهند و از اين رو ، در مسير انحطاط انسان به كار گرفته مى شوند . در ادامه ، مفهوم «حكمت» از نگاه قرآن و حديث ، مورد بررسى قرار گرفته و ضمن تقسيم حكمت به علمى ، عملى و حقيقى ، تبيين گرديده كه هر يك از آنها به منزله پلّه هاى استوارى هستند كه انسان با بهره گيرى از آنها مى تواند به قلّه كمال انسانى صعود كند . پس از ارائه اين پژوهش مقدّماتى كه براى فهم دقيق آيات و احاديث علم و معرفت و حكمت ، نياز است ، فصل نخست اين باب ، با سخنان حكيمانه پيامبر خدا درباره فضيلت فرا گرفتن علم و حكمت ، آغاز مى شود و با بيان اين كه :