حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٢٢٨
سخنى درباره جاهليّت نخست
قرآن ، روزگار قبل از اسلامِ عرب را دوره جاهليّت ناميده است و اين ، از آن جهت است كه در آن روزگار ، به جاى علم ، جهل و به جاى حق ، يك سلسله آراى سفيهانه و باطل بر آنان حكومت مى كرده است . قرآن ، خصوصيات آنان را چنين بيان مى كند : «يَظُنُّونَ بِاللَّهِ غَيْرَ الْحَقِّ ظَنَّ الْجَـهِلِيَّةِ . [١] درباره خدا، گمان هاى ناروا، همچون گمان هاى [دوران] جاهليّت مى بردند» . «أَفَحُكْمَ الْجَـهِلِيَّةِ يَبْغُونَ . [٢] آيا خواستار حكم جاهليّت اند؟» . إِذْ جَعَلَ الَّذِينَ كَفَرُواْ فِى قُلُوبِهِمُ الْحَمِيَّةَ حَمِيَّةَ الْجَـهِلِيَّةِ . [٣] آن گاه كه كافران در دل هاى خود، تعصّب ، آن هم تعصّب جاهليّت ورزيدند» . «وَ لَا تَبَرَّجْنَ تَبَرُّجَ الْجَـهِلِيَّةِ الْأُولَى . [٤] و مانند [روزگار] جاهليّت نخست ، زينت هاى خود را آشكار مكنيد» . جامعه عرب در آن روزگار ، از طرف جنوب ، هم جوار حبشه بود و مردم حبشه
[١] . آل عمران : آيه ١٥٤ .[٢] . مائده : آيه ٥٠ .[٣] . فتح : آيه ٢٦ .[٤] . احزاب : آيه ٣٣ .