ايمان زيربناى شريعت - مدرسى، سيد محمد تقى - الصفحة ٥٩٧ - چهارم- توكّل، تجلّى كننده اسماء خداوندى

«و از آن خداست نهان آسمانها و زمين و به او باز گردانده مى‌شود همه كارها او را بپرست و بر او توكّل كن كه پروردگارت از آنچه به جاى مى‌آوريد غافل نيست.»

در اينجا نيز صفت توكّل پس از بيان اين مطلب، تجلّى مى‌يابد كه غيب آسمانها و زمين در اختيار خداست و همه امور به سوى او بازگشت دارد. پس مادامى كه حقيقت آسمانها و زمين به دست خداوند است و بازگشتگاه همه آنها به سوى اوست، چرا آدمى به نيروى ديگرى توكّل كند؟ و چرا انسان بايد غير از خداوند سبحان از نيروى ديگرى بهراسد؟

هشت- چون خداوند سرور مؤمنان است، مؤمن بايد بر او توكّل كند.

الف- خداوند مى‌فرمايد:

قُل لَن يُصِيبَنَا إِلَّا مَاكَتَبَ اللَّهُ لَنَا هُوَ مَوْلَانَا وَعَلَى اللَّهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُونَ‌ [١].

«بگو: هيچ حادثه‌اى براى ما رخ نمى‌دهد، مگر آنچه خداوند براى ما نوشته و مقرّر داشته است او مولاى ماست و مؤمنان بايد تنها بر خدا توكّل كنند.»

ب- بدين ترتيب است كه خداوند، سرورى خود و ضرورت توكلّ برخود را براى مؤمنان يادآورى مى‌كند. خداوند مى‌فرمايد:

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اذْكُرُوا نِعْمَتَ اللَّهِ عَلَيْكُمْ إِذْ هَمَّ قَوْمٌ أَن يَبْسُطُوا إِلَيْكُمْ أَيْدِيَهُمْ فَكَفَّ أَيْدِيَهُمْ عَنْكُمْ وَاتَّقُوا اللَّهَ وَعَلَى اللَّهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُونَ‌ [٢].

«اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد! از نعمتى كه خدا به شما ارزانى داشته است ياد كنيد آنگاه كه گروهى قصد آن كردند كه بر شما دست بازند و خدا دست آنان را از شما كوتاه كرد. از خدا بترسيد و مؤمنان بر خدا توكّل مى‌كنند.»

بدين سان بدليل توكّل مؤمنان بر خداوند سبحان، پروردگار، آنها را قبلًا پشتيبانى كرده است، از سويى آنها نيز بايد در برخوردارى از صفت توكّل، پايدارى ورزند تا ياورىِ خداوند براى ايشان نيز پايدارى يابد.

از امام صادق عليه السلام رسيده است كه فرمود: