سه- در حديثى آمده است كه پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله كلماتى را به امام اميرالمؤمنين عليه السلام آموخت تا پس از ختم قرآن با آنها دعا كند و از خدا حقايق ايمان را تقاضا كند.

در بعضى از بندهاى اين دعا چنين مى‌خوانيم:

«خدايا از تو مى‌خواهم فروتنى فروتنان و اخلاص باورمندان، و همراهىِ نيكان و سزاوارىِ دريافت حقايق ايمان را به من عطا كنى.» [١]

٨- از حقايق ايمان تقواست كه جنبه رفتارى ايمان شمرده مى‌شود. اينگونه صفات متّقين با صفات مؤمنين، اشتراك مى‌يابند. خداوند سبحان مى‌فرمايد:

الم* ذلِكَ الْكِتَابُ لَارَيْبَ فِيهِ هُدىً لِلْمُتَّقِينَ* الَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِالْغَيْبِ وَيُقِيمُونَ الصَّلاةَ وَمِمَّا رَزَقْناهُمْ يُنْفِقُونَ* وَالَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِمَا أُ نْزِلَ إِلَيْكَ وَمَا أُ نْزِلَ مِن قَبْلِكَ وَبِا لْآخِرَةِ هُمْ يُوقِنُونَ‌ [٢].

«الف، لام، ميم* اين است همان كتابى كه در آن هيچ شكّى نيست، پرهيزكاران را راهنماست* آنان كه به غيب ايمان مى‌آورند و نماز مى‌گزارند و از آنچه روزيشان داده‌ايم انفاق مى‌كنند* و آنان كه به آنچه بر تو و بر پيامبران پيش از تو نازل شده است ايمان مى‌آورند و به آخرت يقين دارند.»

پس نخستين ويژگى پرهيزكاران ايمان است و آن گاه صفات ايشان با صفات مؤمنان در برپا كردن نماز و انفاق اشتراك مى‌يابد چنان كه ايمان يكسان به تمام حقها و تفاوت قايل نشدن ميان امور برحق نيز از ويژگيهاى ايشان محسوب مى‌شود.

٩- اين ويژگيها، صفات صالحان نيز مى‌باشند، زيرا صلاح، رفتار برتر است و مؤمنان صاحبان اين گونه رفتارند. خداوند سبحان پيرامون صفات صالحان كه با صفات مؤمنين مشتركند مى‌فرمايد:

لَيْسُوا سَوَاءً مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ أُمَّةٌ قَائِمَةٌ يَتْلُونَ آيَاتِ اللَّهِ آنَاءَ اللّيْلِ وَهُمْ يَسْجُدُونَ* يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ وَيَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَيُسَارِعُونَ فِي الْخَيْرَاتِ وَأُولئِكَ مِنَ الصَّالِحِينَ‌ [٣].

[١] - همان، ج ٦٢، ص ٢٩، روايت ١.

[٢] - سوره بقره، آيات ١- ٤.

[٣] - سوره آل عمران، آيات ١١٣- ١١٤.