اخلاق ناصري - الطوسي، الخواجة نصير الدين - الصفحة ١٠٦ - فصل هفتم در بيان شرف عدالت بر ديگر فضائل و شرح احوال و اقسام آن
و از ايشان گروهى كه باهل تحقيق نزديكترند گفتهاند كه عبادت خدايتعالى سه چيز است.
اول اعتقاد حق دوم قول صواب سوم عمل صالح و تفصيل هريك در هروقت و زمانى و بهر اضافتى و اعتبارى بر وجهى ديگر بود كه انبياء و علماى مجتهد كه ورثه انبياءاند بيان آن ميكنند بر عموم خلايق واجب بود انقياد و متابعت ايشان تا محافظت امر حق جل جلاله كرده باشند و ببايد دانست كه نوع انسان را در قرب بحضرت الهيت منازل و مقامات است و آن مقام چهار است:
مقام اول مقام اهل يقين است كه ايشان را موقنان خوانند و آن مرتبه حكماى بزرك و علماى كبار باشد.
مقام دوم مقام اهل احسان است كه ايشان را محسنان گويند و اينمرتبه كسانى بود كه با كمال علم بحيله عمل متحلى باشند و بفضايلى كه برشمرديم موصوف.
مقام سوم مقام ابرار بود و ايشان جماعتى باشند كه باصلاح بلاد و عباد مشغول باشند و سعى ايشان بر تكميل خلق مقصور بود.
مقام چهارم مقام اهل فوز بود كه ايشان را فايزان و مخلصان گويند و نهايت اينمرتبه منزل اتحاد بود و وراى اين نوع انسان هيچ مقام و منزلت صورت نبندد و استعداد اين منازل بچهار خصلت باشد.
اول حرص و نشاط در طلب.
دوم اقتناى در علوم حقيقى و معارف يقينى.
سوم حيا از جهل و نقصان قريحتى كه نتيجه اهمال بود.
چهارم ملازمت سلوك طريق فضايل بحسب طاقت و اين اسباب را اسباب اتصال بحضرت حق خوانند.