الصحيح من سيرة الإمام علي (عليه السلام)
(١)
٩ ص
(٢)
٦١ ص
(٣)
٨٩ ص
(٤)
١٠٣ ص
(٥)
١٢٥ ص
(٦)
١٥٩ ص
(٧)
١٧٩ ص
(٨)
٢٠٩ ص
(٩)
٢٣٩ ص
(١٠)
٩٠ ص
(١١)
٩١ ص
(١٢)
٩٢ ص
(١٣)
٩٣ ص
(١٤)
٩ ص
(١٥)
١١ ص
(١٦)
١٣ ص
(١٧)
٦١ ص
(١٨)
٦٣ ص
(١٩)
٨٩ ص
(٢٠)
٩١ ص
(٢١)
١٠٣ ص
(٢٢)
١٠٥ ص
(٢٣)
١٠٧ ص
(٢٤)
١٠٩ ص
(٢٥)
١١١ ص
(٢٦)
١١١ ص
(٢٧)
١١٠ ص
(٢٨)
١١١ ص
(٢٩)
١١٢ ص
(٣٠)
١١٣ ص
(٣١)
١١٤ ص
(٣٢)
١١٥ ص
(٣٣)
١١٦ ص
(٣٤)
١١٧ ص
(٣٥)
١١٨ ص
(٣٦)
١١٩ ص
(٣٧)
١٣٠ ص
(٣٨)
١٣١ ص
(٣٩)
١٢٥ ص
(٤٠)
١٣٢ ص
(٤١)
١٣٣ ص
(٤٢)
١٣٤ ص
(٤٣)
١٣٥ ص
(٤٤)
١٣٦ ص
(٤٥)
١٣٧ ص
(٤٦)
١٣٨ ص
(٤٧)
١٣٩ ص
(٤٨)
٦٣٠ ص
(٤٩)
٦٣١ ص
(٥٠)
٦٣٢ ص
(٥١)
٦٣٣ ص
(٥٢)
٦٣٤ ص
(٥٣)
٦٣٥ ص
(٥٤)
٦٣٦ ص
(٥٥)
٦٣٧ ص
(٥٦)
٦٣٨ ص
(٥٧)
١٥٩ ص
(٥٨)
٦٣٩ ص
(٥٩)
٩١٠ ص
(٦٠)
٩١١ ص
(٦١)
٩١٢ ص
(٦٢)
٩١٣ ص
(٦٣)
٩١٤ ص
(٦٤)
٩١٥ ص
(٦٥)
٩١٦ ص
(٦٦)
٩١٧ ص
(٦٧)
٩١٨ ص
(٦٨)
٩١٩ ص
(٦٩)
١٧٩ ص
(٧٠)
١٠٥٠ ص
(٧١)
١٠٥١ ص
(٧٢)
١٠٥٢ ص
(٧٣)
١٠٥٣ ص
(٧٤)
١٠٥٤ ص
(٧٥)
١٠٥٥ ص
(٧٦)
١٠٥٦ ص
(٧٧)
١٠٥٧ ص
(٧٨)
١٠٥٨ ص
(٧٩)
١٠٥٩ ص
(٨٠)
١٠٧٠ ص
(٨١)
١٠٧١ ص
(٨٢)
١٠٧٢ ص
(٨٣)
١٠٧٣ ص
(٨٤)
١٠٧٤ ص
(٨٥)
١٠٧٥ ص
(٨٦)
١٠٧٦ ص
(٨٧)
١٠٧٧ ص
(٨٨)
١٠٧٨ ص
(٨٩)
١٠٧٩ ص
(٩٠)
١٠٩٠ ص
(٩١)
١٠٩١ ص
(٩٢)
١٠٩٢ ص
(٩٣)
٢٠٩ ص
(٩٤)
١٠٩٣ ص
(٩٥)
١٠٩٤ ص
(٩٦)
١٠٩٥ ص
(٩٧)
١٠٩٦ ص
(٩٨)
١٠٩٧ ص
(٩٩)
١٠٩٨ ص
(١٠٠)
١٠٩٩ ص
(١٠١)
١١١٠ ص
(١٠٢)
١١١١ ص
(١٠٣)
١١١٢ ص
(١٠٤)
١١١٣ ص
(١٠٥)
١١١٤ ص
(١٠٦)
١١١٥ ص
(١٠٧)
١١١٦ ص
(١٠٨)
١١١٧ ص
(١٠٩)
١١١٨ ص
(١١٠)
١١١٩ ص
(١١١)
١١١٠ ص
(١١٢)
١١١١ ص
(١١٣)
١١١٢ ص
(١١٤)
١١١٣ ص
(١١٥)
٢٣٩ ص
(١١٦)
١١١٤ ص
(١١٧)
١١١٥ ص
(١١٨)
١١١٦ ص
(١١٩)
١١١٧ ص
(١٢٠)
١١١٨ ص
(١٢١)
١١١٩ ص
(١٢٢)
١١٠٠ ص
(١٢٣)
٩٠ ص
(١٢٤)
١١٠١ ص
(١٢٥)
١١٠٢ ص
(١٢٦)
١١٠٣ ص
(١٢٧)
١١٠٤ ص
(١٢٨)
١١٠٥ ص
(١٢٩)
١١٠٦ ص
(١٣٠)
١١٠٧ ص
(١٣١)
١١٠٨ ص
(١٣٢)
١١٠٩ ص
(١٣٣)
١١١٠ ص
(١٣٤)
١١١١ ص
(١٣٥)
٩١ ص
(١٣٦)
١١١٢ ص
(١٣٧)
١١١٣ ص
(١٣٨)
٩٢ ص
(١٣٩)
١١١٤ ص
(١٤٠)
١١١٥ ص
(١٤١)
١١١٦ ص
(١٤٢)
١١١٧ ص
(١٤٣)
١١١٨ ص
(١٤٤)
١١١٩ ص
(١٤٥)
١١٢٠ ص
(١٤٦)
١١٢١ ص
(١٤٧)
١١٢٢ ص
(١٤٨)
٩٣ ص
(١٤٩)
١١٢٣ ص
(١٥٠)
١١٢٤ ص
(١٥١)
١١٢٥ ص
(١٥٢)
١١٢٦ ص
(١٥٣)
١١٢٧ ص
(١٥٤)
١١٢٨ ص
(١٥٥)
١١٢٩ ص
(١٥٦)
١١٣٠ ص
(١٥٧)
١١٣١ ص
(١٥٨)
١١٣٢ ص
(١٥٩)
١١٣٣ ص
(١٦٠)
١١٣٤ ص
(١٦١)
١١٣٥ ص
(١٦٢)
١١٣٦ ص
(١٦٣)
١١٣٧ ص
(١٦٤)
١١٣٨ ص
(١٦٥)
١١٣٩ ص
(١٦٦)
١١٤٠ ص
(١٦٧)
١١٤١ ص
(١٦٨)
١١٤٢ ص
(١٦٩)
١١٤٣ ص
(١٧٠)
١١٤٤ ص
(١٧١)
١١٤٥ ص
 
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص
٣٥١ ص

الصحيح من سيرة الإمام علي (عليه السلام) - العاملي، جعفر مرتضى - الصفحة ٣٢١

ونقول:‌

‌١ ـ إن هذا النص يعطينا قاعدة مهمة في فهم آثار التحركات العشوائية ‌لعامة الناس، وتوجيهاً رصيناً لطبيعة الموقف الذي ينبغي اتخاذه منها، ‌وتوصيفاً إجمالياً لأسلوب التعامل معها..‌

‌٢ ـ إنه يقول: إن اجتماع الغوغاء، الذين لا قيادة لهم، ولا تهيمن على ‌مواقفهم ضوابط فكرية أو معايير عامة واضحة، ولا تضبط حركتهم قيم ‌ولا تنتظم ضمن حدود، ولا تقيدها قيود.. إن هذا الاجتماع سيكون ‌مضراً، ومسيئاً، حيث تضيع فيه الحقائق، ويخبط الناس فيه بآرائهم ‌وبتشنجاتهم في مواقفهم خبط عشواء. ولا ينتهون إلى نتيجة..‌

بل قد يخطف رأيهم، ويهيمن على حركتهم فريق منهم مفعمٍ بالجهل، ‌ويختزل جهدهم في قرارات رعناء، مسكونة بالتخلف والابتذال، مزينة ‌بالشبهات والأباطيل، ولينزلقوا هم ومن كان فيهم من أهل الاعتدال، ‌والسلامة إلى أوحال الرذالة والنذالة. برضى وسعي منهم، ولربما باعتزاز ‌وافتخار أيضاً!‌

‌٣ ـ أما إذا تفرق هؤلاء، فقد بين ‌(عليه السلام)‌ منافع تفرقهم.. حيث ‌يستبدل الفراغ منهم بالشغل، والهدم بالبناء، والفساد والإفساد بالصلاح، ‌والإضرار بالناس وإلحاق الأذى بهم، بالنفع لهم، وحل مشكلاتهم، إذ ‌يعود البناء إلى بنائه، والنساج إلى منسجه، والخباز إلى مخبزه. ويكون بذلك ‌الصلاح والفلاح، والسداد والنجاح.‌

وصلوات الله وسلامه على أمير المؤمنين، وسيد الوصيين، وقائد الغر ‌