سیری در سیره نبوی - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٣
چهارم به اندازه قرن پنجم . تاریخ علوم اسلامی این امر را نشان میدهد . اگر شما اخلاق را مطالعه کنید ، فقه را مطالعه کنید ، معارف و فلسفه را مطالعه کنید ، عرفان را ملاحظه کنید ، میبینید در هر قسمت که پیغمبر سخن گفته است ، مفسرینی که در دورههای بعد آمدهاند واقعا بهتر توانستهاند به عمق کلام پیغمبر برسند . اعجاز پیغمبر در همین است . ما تنها اگر فقه خودمان را در نظر بگیریم ، چنانچه یک نابغه هزار سال پیش را مثلا در نظر بگیریم ، شیخ صدوق و شیخ مفید و حتی شیخ طوسی را در نظر بگیریم در فهم معانی [ کلمات ] پیغمبر در مسائل فقهی ، و بعد بیابیم نهصد سال بعدش شیخ مرتضی انصاری را در نظر بگیریم ، میبینیم شیخ مرتضی انصاری در نهصد سال بعد از شیخ طوسی و شیخ مفید و شیخ صدوق بهتر میتواند سخن پیغمبر را تحلیل بکند . آیا از این جهت است که شیخ مرتضی نبوغ بیشتری دارد از شیخ طوسی داشته است ؟ نه ، علم زمان او وسعت بیشتری دارد از علم زمان شیخ طوسی ، علم جلوتر رفته است و در نتیجه این بهتر میتواند به عمق سخن پیغمبر برسد تا او که در هزار سال قبل بوده . آینده هم همینجور است . صد سال دیگر ، دویست سال دیگر افرادی پیدا خواهند شد که خیلی عمیقتر از شیخ انصاری سخنان پیغمبر را درک بکنند . این در گفتار .