واقعی ، ولی بالاخره منطقه آنها منطقه مسیحیت شمرده می‌شود . دین بودا هم‌ دینی است که ظهورش در هند بوده است . بودا در هند ظهور کرد ولی گسترش‌ دین او بیشتر در خارج هند مثلا در ژاپن و چین است و البته در خود هند هم‌ پیروانی دارد . دین یهود دینی است قومی و نژادی ، محدود ، و از یک قوم‌ و نژاد خارج نشده است . دین زردشت هم تقریبا دینی است محلی که در داخل‌ ایران ظهور کرد و حتی نتوانست همه مردم ایران را اقناع بکند ، و به هر حال پا از ایران بیرون نگذاشت و اگر امروز می‌بینیم زردشتیهایی در هند هستند که به نام پارسیان هند معروفند ، آنها هندی نیستند بلکه زردشتیهای‌ ایرانی هستند که از ایران به هند مهاجرت کرده‌اند ، و همینها که از ایران‌ به هند مهاجرت کرده‌اند نتوانسته‌اند یک هسته زنده‌ای را تشکیل بدهند و دین زردشت را در میان دیگران گسترش بدهند . اسلام از آن جهت که از سرزمین خودش خارج شد و افقهای دیگری را گشود مانند مسیحیت است . اسلام در جزیرش العرب ظهور کرد و امروز ما می‌بینیم‌ که در آسیا ، آفریقا ، اروپا ، آمریکا و در میان نژادهای مختلف دنیا پیروانی دارد و حتی عدد مسلمین گواینکه مسیحیها کوشش می‌کنند کمتر از آنچه که هست نشان بدهند و اغلب کتابهای ما آمارشان را از فرنگیها می‌گرفتند ولی طبق تحقیقی که در این زمینه به عمل آمده شاید از عدد مسیحیان بیشتر باشد و کمتر نباشد . ولی در اسلام یک خصوصیتی هست از نظر گسترش که در مسیحیت نیست و آن مسئله سرعت گسترش اسلام است . مسیحیت‌ خیلی کند پیشروی کرده است ولی اسلام فوق العاده سریع پیشروی کرده است چه‌ در سرزمین عربستان و