سیری در سیره نبوی - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٢
سنی روایت کردهاند و در کافی و تحف العقول و کتابهای دیگر هست ،
پیغمبر اکرم فرمود :
« نضر الله عبدا سمع مقالتی فوعاها و بلغها من لم یسمعها »
خدای خرم سازد چهره آن بندهای را که سخن مرا بشنود و ضبط کند و برساند
به کسانی که آنها از من نشنیدهاند .
بعد این جمله را اضافه فرمود :
« فرب حامل فقه غیر فقیه و رب حامل فقه الی من هو افقه منه » [١] .
این جمله خیلی نکته در آن هست ، یعنی اشارهای است به آینده . " فقه
" یعنی فهم عمیق ، ولی در اینجا مقصود جملهای است که عمق داشته باشد .
" فقه " با " فهم " فرقش این است که " فهم " مطلق فهمیدن است و
" فقه " فهم عمیق را میگویند . وقتی که فقه به کلام اطلاق بشود یعنی سخنی
که عمق زیاد دارد . فرمود : بسا مردمی که حامل یک سخن عمیقند ولی خودشان
عمیق نیستند . جمله را همیشه نقل میکند ولی خودش نمیتواند به عمق آن پی
ببرد . باز فرمود : بسا مردمی که جملهای را ، فقهی را حمل میکنند یعنی
جملهای را که از من شنیدهاند ح فظ دارند ، فقیه هم هستند ولی نقل میکند
برای کسی که از خود او فقیهتر است یعنی نقل میکند برای کسی که از او
عمیقتر است و عمق فکرش بیشتر است ، او که وقتی برایش نقل میکند
چیزهایی میفهمد که خود این که برای او نقل کرده نمیفهمد . این است که ما
میبینیم سخنان پیغمبر دقیقا قرن به
[١] سفینة البحار ، ج ١ ص . ٣٩٢