هر شرایطی منطقی را ایجاب می‌کند . این سخن معنایش این است که هیچ فردی‌ نمی‌تواند الگو باشد . و من برای همین جهت بحث قبلی را عرض کردم برای‌ اینکه جوابی به این مطلب داده باشم ، و در بحثهایی هم که در آینده خواهم‌ کرد ان شاء الله و اگر خدای متعال توفیق عنایت فرماید باز دلم می‌خواهد روی این مطلب بیشتر تکیه بکنم زیرا در عصر ما مسئله‌ای به زبانها افتاده‌ است که چون درست آن را درک نکرده‌اند سبب یک سلسله بد آموزیها شده‌ است و آن ، مسئله نسبیت اخلاق است ، یعنی آیا معیارهای انسانی ، اینکه‌ چه چیز خوب است و چه چیز بد است ، انسان خواب است چگونه باشد و خوب‌ است چگونه نباشد ، امری است نسبی و یا مطلق ؟ اگر این مطلب زیاد در نوشته‌های ا مروز ، در کتابها ، مقاله‌ها ، روزنامه‌ها و مجله‌ها مطرح نبود ، آن را طرح نمی‌کردم ولی چون زیاد طرح می‌شود باید ما طرح بکنیم .

آیا اخلاق ، نسبی است ؟

عده‌ای معتقدند که به طور کلی اخلاق نسبی است یعنی معیارهای خوب و بد اخلاقی نسبی است و به عبارت دیگر انسان بودن امری است نسبی . معنای‌ نسبیت یک چیز این است که آن چیز در زمانها و مکانهای مختلف تغییر می‌کند ، یک چیز در یک زمان ، در یک شرایط ، از نظر اخلاقی خوب است ، همان چیز در زمان و شرایط دیگر ضد اخلاق است . یک چیز در یک اوضاع و احوال ، انسانی است ، همان چیز در اوضاع و احوال دیگر ضد انسانی است . این ،