عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ٢٣٠ - حقيقت دعا

و به وجود آمدن ميلياردها ميليارد حقايق و واقعيت‌هاى با يك نظم بهت‌انگيز و ظهور انسان در روى زمين با آن همه ابعاد و استعدادها و تكاپوها و جريان لذايذ و آلام و ستم و جورهاى رقت‌انگيز و دانش و بينش و خوشى‌ها و عدالت‌ها و آرمان‌ها و هدف‌گيرى‌هاى والا فقط و فقط براى اين بوده است كه عده‌اى معدود الفاظ و حركات و سكنات ناچيزى را انجام بدهند كه يك صدم انگيزه‌هاى آنان الهى و واقعى نمى‌باشد.

عبادت كه در آيه:

[و ما خلقت الجن و الإنس إلا ليعبدون‌][١].

جن و انس را جز براى اين كه مرا بپرستند نيافريديم.

به طور صريح هدف آفرينش جن و انس معرفى شده است، آگاهى و گرايش به كمال مطلق است كه صفت خداوندى است، اين آگاهى و گرايش مى‌تواند همه روابط انسان را با هم‌نوعان خود و با جهان و همه گفتار و كردار و فعاليت‌هاى مغزى و روانى آدمى را، معناى عبادت ببخشد، اين بيت زير را دقت فرمائيد:

آغاز عبادت آگاهى از جان پاك است كه شعاعى از اشعه خداوندى است و پايان آن رسانيدن اين جان به جاذبه ربوبى.

دوام اين آگاهى اساسى‌ترين عامل كمال آدمى است، خواه در محراب عبادت باشد، خواه در ميدان جنگ با تبهكاران ضد انسان، چه در تفريح و خوشى‌هاى معقول باشد و چه در ناگوارى‌ها و تلاش براى نجات زندگى، خواه در خنده‌ها، خواه در گريه‌ها.

[١] -ذاريات( ٥١): ٥٦.

[٢] -جاويد نامه، اقبال لاهورى.