عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ٢١٠ - تضرع به درگاه الهى

و در بابى از ابواب دعا آمده است: در دعا چند برنامه لازم است:

١- رغبت ٢- رهبت ٣- تضرع ٤- تبتل ٥- ابتهال ٦- استعاذه ٧- مسئلت.

رغبت به معناى ميل و شوق و رهبت به معناى ترس و بيم و تضرع به معناى فروتنى و تبتل به معناى بريدگى و انقطاع از غير حق و ابتهال به معناى زارى كردن و استعاذه به معناى پناه جستن و مسئلت به معناى دعا و درخواست است، چون اين حالات به وقت دعا در عبد تجلى كرد به اجابت دعايش اميد داشته باشد.

تضرع به درگاه الهى‌

گريه براى خدا و در راه خدا و بر مصائبى كه در راه خدا به اولياى خدا رسيده ذاتا مطلوب است.

قرآن مجيد گريه براى خدا را از علائم عاشقان حق دانسته و آن كس كه اشك چشم ندارد مريض است.

[و إذا سمعوا ما أنزل إلى الرسول ترى أعينهم تفيض من الدمع مما عرفوا من الحق يقولون ربنا آمنا فاكتبنا مع الشاهدين‌][١].

و چون آنچه را كه بر پيامبر اسلام نازل شده بشنوند، ديدگانشان را مى‌بينى به سبب آنچه از حق شناخته‌اند، لبريز از اشك مى‌شود، مى‌گويند: پروردگارا! ايمان آورديم، پس ما را در زمره گواهان [به حقانيت پيامبر و قرآن‌] بنويس.

گريه به وقت دعا از ارزش خاصى برخوردار است و اشك چشم كه نشانى از صفاى باطن است، آدمى را به رحمت حضرت حق نزديك كرده و از بار گناهان سبك مى‌كند.

[١] -مائده( ٥): ٨٣.