عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ١٣٥ - معرفت به حق در كلام ملا صدرا

[أ لم تروا أن الله سخر لكم ما في السماوات و ما في الأرض و أسبغ عليكم نعمه ظاهرة و باطنة و من الناس من يجادل في الله بغير علم و لا هدى و لا كتاب منير\* و إذا قيل لهم اتبعوا ما أنزل الله قالوا بل نتبع ما وجدنا عليه آباءنا أ و لو كان الشيطان يدعوهم إلى عذاب السعير][١].

آيا ندانسته‌ايد كه خدا آنچه را در آسمان‌ها و آنچه را در زمين است، مسخر و رام شما كرده و نعمت هاى آشكار و نهانش را بر شما فراوان و كامل ارزانى داشته و برخى از مردم‌اند كه همواره بدون هيچ دانشى [بلكه از روى جهل و نادانى‌] و بدون هيچ هدايتى و هيچ كتاب روشنى درباره خدا مجادله و ستيز مى‌كنند.\* و چون به آنان گويند: از آنچه خدا نازل كرده است، پيروى كنيد، مى‌گويند: [پيروى نمى‌كنيم‌] بلكه ما از آنچه پدرانمان را بر آن يافته‌ايم، پيروى مى‌كنيم. آيا [كوركورانه از گذشتگان پيروى مى‌كنند] و هرچند كه شيطان آنان را با اين پيروى به عذاب فروزان دعوت كند؟!

از آيه اول استفاده مى‌شود كه معرفت به خدا، با تكيه بر علم فكرى و عقلى و نظرى و توسل به انبيا و امامان : و رجوع محققانه به كتاب خدا حاصل مى‌شود و چون اين معرفت حاصل شد، ثناى انسان نسبت به او چه در تشهد چه در غير تشهد ثناى حقيقى و سپاس واقعى و شكر صادقانه است.

اما توجه به آثار خلقت آسمان‌ها و زمين و موجودات مسخر انسان، معرفت به وجود حق و اسما و صفات الهى مى‌آورد كه بدون سير در اين سه مرحله تحصيل معرفت واقعى ميسر نيست.

در زمينه توجه به آثار و آيات خلقت مطالعه هزاران كتاب لازم است كه نظر شما

[١] -لقمان( ٣١): ٢٠- ٢١.