عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ٣٦ - اعمال انسان در دنيا و آخرت

سوره نشد به ركوع وارد نگشته و آن كه ركوع به حقيقت نكرده گرچه به سجده رود به سجده نرفته است.

همه مراحل و منازل و مسائل از همين قبيل است، مثلا كسى كه دنيا را مقدمه آخرت يا مرزعه عالم قيامت قرار نداده به آثار و نتايج و محصول عالى قيامت كه رضايت حق و ملاقات با عباد شايسته خدا و بهشت الهى و جنت و كوثر و رضوان است نمى‌رسد.

منغمر در دنيا و آن كه دنيا برايش قبله و هدف بوده، به وقت مرگ حالتى جز حالت ماديت ندارد و در برزخ چشمى جز چشم دنيابين براى او نيست و به خاطر نداشتن وسايل مادى در عالم برزخ، در غربت و تنهايى و تاريكى به سر مى‌برد و در قيامت به خاطر نداشتن وسايل زندگى مطابق آنجا، جز حسرت و اندوه و پريشانى و اضطراب و شقاوت و عذاب جهنم حاصلى نخواهد داشت:

اعمال انسان در دنيا و آخرت‌

در ترجمه «الذريعة الى مكارم الشريعة» راغب اصفهانى مى‌خوانيم:

انسان از جهتى در دنيا مانند كشاورز است، عمل وى كشت او، دنيا كشتزار او، هنگام مرگ وقت درو كردن و عالم آخرت خرمنگاه او خواهد بود.

او جز آنچه كاشته است درو نخواهد كرد و جز آنچه درو كرده است پيمانه نخواهد نمود.

چنان‌كه در خرمنگاه پيمانه، ترازو، امنا، حافظان، گواهان و دفتر وجود دارد، هم‌چنان در آخرت امثال آن‌ها وجود خواهد داشت، چنان‌كه خداى تعالى مى‌فرمايد: