عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ٣٣٠ - حكمت در معرفى انسان كامل
حكمت در معرفى انسان كامل
پوشيده نماند كه انسان كامل را به اسامى مختلفه مىخوانند و از وجهى و مناسبتى مسمى به اسمى مىنمايند.
چون از عالم حقايق خبر مىرساند جبرئيلش گويند و چون از معارف و مكارم به طالبان رزقبخش است ميكائيلش نامند و چون مريدان را از معاد و بازگشت آگاه مىكند اسرافيلش خوانند و چون قطع تعلق نفس اماره از شهوات جسمانى نمايد عزرائيلش دانند.
آدمش گويند كه معلم طالبان راه هداست و نوحش گويند كه نجات دهنده از طوفان بلاست، ابراهيمش خوانند چرا كه از نار هستى گذشته و نمرود خويش را كشته و خليل حضرت حق گشته.
او را موسى نيز گفتهاند كه فرعون هستى را به نيل نيستى غرق نموده و در طور قربت الله در مناجات است.
و نيز خضر نام كردهاند كه آب حيوان عالم لدنى خورده و به حيات جاودانى پى برده و نيز الياس لقب نهادهاند كه غريق بحر ضلالت را به ساحل نجات دلالت مىنمايد.
داود زمان نيز مىگويند كه جالوت نفس را به قتل رسانيده و خليفة الله شده، لقمان نيز گويند زيرا كه حكيم الهى است و او را بر حقيقت اشيا آگاهى است.
افلاطون نيز نامند زيرا كه طبيب نفوس و در تشخيص امراض باطنى مانند جالينوس است.
سليمانوار زبان مرغان داند، عيسى كردار مرده را زنده گرداند، امامش نيز گويند زيرا كه پيشواى مقتديان طريقت است و اهل طاعت و عبادت حقيقت، مقلد