شناخت نامه قرآن بر پايه قرآن و حديث - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٤٠٩ - الف - پيروز شدن روميان و شاد شدن مؤمنان
به زودى در اندى سال، پيروز خواهند گرديد. [فرجامِ] كار در گذشته و آينده، از آنِ خداست، و در آن روز است كه مؤمنان، از يارى خدا، شاد مىگردند. هر كه را بخواهد، يارى مىكند، و اوست شكستناپذيرِ مهربان. وعده خداست. خدا، وعدهاش را خلاف نمىكند؛ ولى بيشتر مردم نمىدانند».
حديث
٢٧٧. تفسير الطبرى- به نقل از عبد اللَّه-: ايرانيان، بر روميان، پيروز شدند. مشركان، دوست داشتند كه ايرانيان بر روميان، پيروز شوند؛ امّا مسلمانان، به پيروزى روميان بر ايرانيان، علاقهمند بودند؛ زيرا روميان، اهل كتاب بودند و به دين مسلمانان، نزديكتر. چون «الف.
لام. ميم! روميان، شكست خوردند» تا «در اندى سال» نازل شد، مشركان گفتند: اى ابو بكر! اين يار تو مىگويد كه روميان، در اندى سال ديگر بر ايرانيان، پيروز خواهند شد.
ابو بكر گفت: راست مىگويد.
گفتند: حاضرى با هم شرط ببنديم؟
پس بر سرِ چهار ناقه جوان، با او شرط بستند كه تا هفت سال آينده، اين پيشگويى، تحقّق يابد. هفت سال گذشت و خبرى نشد. مشركان، از اين موضوع، شادمان شدند و مسلمانان، ناراحت. اين مسئله را به پيامبر صلى الله عليه و آله گفتند. ايشان فرمود: «اندى سال، نزد شما، چند سال است؟».
گفتند: زيرِ ده سال.
فرمود: «برو و از آنان [مشركان] بخواه كه دو سال ديگر بر آن بيفزايند».
چون دو سال گذشت، سواران، خبر پيروزى روميان بر ايرانيان را آوردند و مسلمانان، از شنيدن اين خبر، شادمان شدند. پس خداوند، فرو فرستاد: «الف. لام. ميم! روميان، شكست خوردند» تا «وعده خداست. خدا، وعدهاش را خلاف نمىكند».
٢٧٨. دلائل النبوّة، بيهقى: ابن شهاب گفته است: مشركان، با مسلمانان- زمانى كه در مكّه بودند-، بحث مىكردند و مىگفتند: روميان هم اهل كتاب اند؛ ولى ايرانيان، آنها را