شناخت نامه قرآن بر پايه قرآن و حديث - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٢١١ - ٢/ ٧ انواع وحى به طور كلى

١٨٠. المناقب، ابن شهرآشوب: در باره چگونگى نزول وحى، حارث بن هشام، از پيامبر خدا صلى الله عليه و آله سؤال كرد و پرسيد: چگونه بر تو وحى مى‌شود؟

فرمود: «گاه مانند صداى زنگ بر من مى‌آيد كه اين، سخت‌ترين حالت آن براى من است، و چون از من قطع مى‌شود، آنچه را گفته است، در مى‌يابم. گاهى هم فرشته به صورت مردى بر من نمايان مى‌گردد و با من سخن مى‌گويد و من آنچه را مى‌گويد، مى‌گيرم».

روايت شده است كه هر گاه وحى بر ايشان فرود مى‌آمد، نزديك صورتش صدايى شبيه صداى [وِز وِزِ] زنبوران عسل، شنيده مى‌شد.

نيز روايت شده است كه در يك روز بسيار سرد، وحى بر ايشان، فرود آمد و چون وحى قطع شد، از پيشانى‌اش عرق مى‌چكيد.

و باز روايت شده است كه هر گاه بر ايشان، وحى فرود مى‌آمد، از [گرانىِ‌] آن در رنج مى‌افتاد و چهره‌اش به تيرگى مى‌گراييد. سرش را پايين مى‌انداخت و يارانش نيز سرشان را به زير مى‌افكندند. از اين رو، به آن، دردناكىِ وحى مى‌گويند.

ابن عبّاس مى‌گويد: ... هر گاه وحى بر ايشان (پيامبر صلى الله عليه و آله) فرود مى‌آمد، درد شديدى از آن احساس مى‌كرد و سرش درد مى‌گرفت و احساس سنگينى در خود مى‌كرد. خداوند فرموده است: «ما به زودى، گفتارى سنگين بر تو مى‌افكنيم».

از اين گفتگو شنيدم كه جبرئيل عليه السلام شصت هزار بار بر پيامبر خدا صلى الله عليه و آله نازل شد.

١٨١. بصائر الدرجات‌- به نقل از زُراره-: از امام باقر عليه السلام پرسيدم: رسول، چه كسى است؟

نبى، چه كسى است؟ و مُحدَّث كيست؟

فرمود: «رسول، كسى است كه جبرئيل عليه السلام نزدش مى‌آيد و رو در رو، با وى سخن مى‌گويد. رسول، او را مى‌بيند، همچنان كه يكى از شما، فردى را كه با وى سخن مى‌گويد، مى‌بيند. اين، رسول است.